DayThat.comDạy Thật
Nói chuyện với giáo viên và nhà trường

Báo cô giáo khi nhà có chuyện: kể bao nhiêu là đủ để cô hiểu và để ý con

Chuyển nhà, có em bé, bố mẹ đi làm xa, người thân ốm hay mất: khi nào nên báo cô chủ nhiệm, kể tới đâu, nhờ cô để ý điều gì và giữ chuyện riêng của con ra sao.

Through a rainy bus window, a Vietnamese mother in a dove grey coat holds a phone with a blank glowing screen, thinking before typing, muted morning tones

Khi nhà có chuyện có thể ảnh hưởng tới việc học của con, như chuyển nhà, có em bé, bố mẹ đi làm xa, người thân ốm nặng hay mất, nên báo cô chủ nhiệm bằng một tin nhắn riêng ngắn: chuyện gì đang xảy ra nói gọn trong một câu, con có thể thay đổi thế nào, và nhờ cô để ý điều gì; không cần kể chi tiết riêng tư. Cô biết đủ để hiểu vì sao con khác đi, chứ không cần biết hết mọi chuyện trong nhà.

Nhiều gia đình giữ kín vì ngại, hoặc vì nghĩ chuyện người lớn không liên quan tới trường. Nhưng con mang chuyện trong nhà theo vào lớp: con lơ đãng hơn, hay quên bài, cáu với bạn, hoặc lặng đi. Cô không biết lý do thì dễ nhắc con như nhắc một em lơ là bình thường. Bài này giúp bạn quyết định có nên báo, báo gì, và giữ cho con chỗ riêng.

Vì sao con đổi khác, dù con không nói

Bé E lớp 2 vừa có em. Ở nhà, con ngoan hẳn, tự tắm, tự ăn, ai cũng khen. Nhưng tuần thứ ba cô nhắn: dạo này con hay quên vở, ngồi trong lớp mút áo, giờ ra chơi không chạy nhảy như trước. Ở nhà không ai thấy, vì con dồn hết cố gắng để làm "anh lớn" trước mặt bố mẹ, rồi mệt ở trường. Câu chuyện tương tự xảy ra với rất nhiều đứa trẻ khi nhà có thay đổi: con gồng ở nơi có bố mẹ, và buông ra ở nơi bố mẹ không nhìn thấy.

Con lớp 7 có bố đi làm xa có thể học vẫn ổn, nhưng hay cáu với bạn, bỏ bài tập nhóm. Con lớp 4 vừa mất bà có thể cười đùa bình thường rồi bỗng khóc trong giờ Tập đọc khi gặp một bài viết về bà. Con chuyển nhà, đổi trường giữa năm thì mất cả bạn quen lẫn đường đi quen, mấy tuần đầu như người đi lạc. Có con ở với ông bà vì bố mẹ đi làm ở tỉnh khác thì tối nào cũng chờ cuộc gọi, ngồi vào bàn học mà mắt vẫn nhìn điện thoại của bà.

Những phản ứng này là bình thường với một đứa trẻ đang thích nghi. Chúng không có nghĩa con hư đi hay học kém đi. Nhưng nếu cô không biết, cô chỉ thấy con lơ đãng, thiếu bài, và nhắc con như mọi em khác. Một dòng tin nhắn từ nhà giúp cô nhìn con bằng một ánh mắt khác, nhẹ hơn và kiên nhẫn hơn. Có cô còn chủ động xếp cho con ngồi cạnh một bạn hiền, hay giao cho con một việc nhỏ trong lớp để con thấy mình có ích.

Kể bao nhiêu là đủ

Một câu về chuyện đang xảy ra. Không cần lý do, không cần chi tiết. "Nhà em vừa có em bé." "Bố cháu đi làm xa mấy tháng tới." "Bà nội cháu vừa mất tuần trước." Với chuyện bố mẹ chia tay, chỉ cần: "Dạo này gia đình em có thay đổi, cháu ở với mẹ trong tuần và với bố cuối tuần."

Một câu về điều con có thể thay đổi. "Em thấy cháu ở nhà hay lặng hơn, có thể ở lớp cháu cũng vậy." Hoặc: "Mấy tuần tới cháu có thể quên đồ vì đổi nhà ở hai nơi." Cô sẽ biết để ý chỗ nào.

Một câu nhờ cô. Nhờ việc nhỏ, rõ: "Nếu cô thấy cháu buồn hay khác thường, cô nhắn em biết giúp ạ." Hoặc: "Lịch đón cháu từ tuần sau là ông ngoại, em gửi cô số của ông."

Những gì không cần kể. Ai đúng ai sai trong chuyện người lớn, chuyện tiền bạc, bệnh tình chi tiết của người thân, mâu thuẫn họ hàng. Những điều này không giúp cô dạy con tốt hơn, và là chuyện riêng của gia đình.

Nói với cô điều con biết và chưa biết. Nếu con chưa được nói hết về một chuyện, như bệnh của ông, báo cô để cô không vô tình nhắc. "Cháu mới biết ông ốm, chưa biết ông nằm viện lâu, cô giúp em không hỏi cháu chuyện này trên lớp ạ."

Một tin nhắn mẫu, từng bước

Tin này nên gửi riêng, trong giờ hành chính, và gửi sớm, tốt nhất là trong vài ngày sau khi chuyện xảy ra, trước khi cô phải tự đoán:

  1. Chào và nói mình là ai: "Dạ em chào cô, em là mẹ bé E lớp 2A."
  2. Một câu về chuyện nhà: "Nhà em vừa có em bé được hai tuần."
  3. Một câu về con: "Ở nhà cháu tỏ ra ngoan, nhưng em nghĩ cháu đang thấy thiệt thòi, có thể ở lớp cháu hay lơ đãng hay quên đồ."
  4. Một câu nhờ cô: "Nếu cô thấy cháu khác thường, cô nhắn em giúp. Ở nhà em đang dành mỗi tối mười lăm phút chỉ riêng cho cháu."
  5. Một câu khép lại: "Em cảm ơn cô. Cô không cần trả lời ngay đâu ạ."

Đọc lại trước khi gửi, gạch bớt những gì cô không cần biết. Nếu bạn đang rất xúc động, như vừa mất người thân, có thể nhờ người nhà khác nhắn giúp, hoặc chỉ gửi một câu xin cho con nghỉ và hẹn báo cô sau vài hôm. Không ai đòi hỏi bạn phải viết một tin hoàn hảo trong lúc như vậy.

Những việc thực tế nên báo cùng lúc

Nhiều thay đổi trong nhà kéo theo thay đổi rất thực tế ở trường. Cô cần biết những điều này để con không bị kẹt lại cuối buổi hay lỡ một thông báo:

  • Người đón con. Nếu từ nay ông bà, cô chú hay người giúp việc đón con, báo cô tên và cách liên lạc, và hỏi nhà trường có cần giấy tờ gì theo quy định hiện hành không.
  • Người không được đón con. Trong trường hợp hiếm có giới hạn về người được đón, nói rõ với cô và ban giám hiệu, không chỉ nhắn trong nhóm.
  • Người nhận thông báo. Hỏi cô cách thêm người thân vào nhóm lớp hoặc sổ liên lạc điện tử, để cả bố và mẹ, hoặc cả bố mẹ và ông bà, đều nhận tin.
  • Bán trú, ăn uống. Nếu con chuyển sang ăn bán trú hay thôi ăn bán trú vì đổi người đón, báo sớm cho cô và bộ phận phụ trách.
  • Địa chỉ và số điện thoại mới khi chuyển nhà, để nhà trường liên lạc được lúc cần.
  • Ngày con phải nghỉ vì việc gia đình, như đám tang ở quê, báo trước nếu có thể và hỏi cách bù bài.

Gom những việc này vào một tin, hoặc tách thành hai tin: một tin về con và một tin về việc thực tế. Cô sẽ dễ lưu và dễ tìm lại hơn là những dòng rải rác trong nhiều ngày.

Nói với con rằng cô đã biết

Con THCS rất ngại chuyện nhà bị người ngoài biết. Nếu con biết bạn đã nhắn cô mà không hỏi con, con có thể giận, cảm thấy bị lộ. Vì vậy với con lớn, nói trước: "Mẹ định báo cô chủ nhiệm là nhà mình có thay đổi, chỉ nói gọn một câu thôi, để cô hiểu nếu dạo này con mệt. Con có muốn mẹ nói thêm hay bớt điều gì không?"

Với con nhỏ, nói sau, đơn giản: "Mẹ đã kể cô nghe nhà mình có em bé. Cô bảo nếu con nhớ mẹ hay thấy buồn ở lớp thì con nói với cô nhé." Con biết có một người lớn ở trường hiểu mình, thấy yên tâm hơn.

Cũng dặn con một câu: chuyện trong nhà con muốn kể với ai thì con quyết định. "Bạn hỏi thì con nói tới đâu cũng được, không muốn nói thì con bảo là chuyện nhà con." Câu này cho con quyền giữ chỗ riêng của mình, điều con rất cần khi mọi thứ xung quanh đang thay đổi.

Hay làm và thử làm khi nhà có chuyện

Những phản ứng dưới đây rất dễ hiểu khi người lớn cũng đang mệt. Cột phải là cách nhẹ hơn cho con và cho cô:

Hay làmThử làm
Giữ kín hoàn toàn, rồi bất ngờ khi cô nhắn con sa sút.Báo cô một câu ngay tuần đầu, để cô nhìn con với ánh mắt hiểu chuyện.
Kể với cô quá nhiều chuyện người lớn, kể cả ai đúng ai sai.Chỉ kể điều liên quan tới con: lịch đón, chỗ ở, thay đổi con có thể có.
Nhờ cô "thông cảm cho cháu điểm".Nhờ cô để ý tinh thần con, còn việc học cứ để cô đánh giá như bình thường.
Kể chuyện nhà trong nhóm lớp để xin nghỉ cho con.Xin nghỉ trong tin riêng, nói lý do gọn.
Bắt con cố học như cũ để "không để chuyện nhà ảnh hưởng".Giảm bớt việc phụ trong vài tuần, giữ bài trên lớp, cho con thêm thời gian với bố mẹ.

Hai bên trong bảng không khác nhau ở tình thương, mà khác ở chỗ chừa cho con một khoảng thở. Một đứa trẻ đang thích nghi cần ít yêu cầu mới, nhiều sự đều đặn, và vài người lớn hiểu chuyện ở quanh mình.

Theo dõi sau một tháng và khi nào cần thêm sự giúp đỡ

Sau ba bốn tuần, hỏi cô một tin ngắn: "Dạ em hỏi cô dạo này cháu ở lớp thế nào ạ, ở nhà em thấy cháu đã vui hơn." Ở nhà, để ý xem con đã ngủ lại bình thường chưa, có kể chuyện bạn bè chưa, việc học có trở lại nếp cũ chưa. Phần lớn trẻ thích nghi được sau vài tuần đến vài tháng, nhất là khi người lớn ở nhà và ở trường đều kiên nhẫn.

Nếu con buồn bã kéo dài, ngủ kém, ăn ít, không muốn đến trường, hay nói những câu làm bạn lo, như không muốn làm gì nữa, hãy nói với cô chủ nhiệm và đưa con gặp bác sĩ nhi hoặc chuyên gia tâm lý. Không tự chẩn đoán, cũng không chờ thêm. Nhiều trường có cán bộ tư vấn học đường; hỏi cô chủ nhiệm cách gặp.

Khi chuyện trong nhà đã ổn, nhắn cô một câu cảm ơn và báo rằng mọi việc đã vào nếp. Cô cũng cần biết để thôi lo cho con, và để lần sau nếu có chuyện, cô biết gia đình luôn chủ động báo.

Câu hỏi thường gặp

Bố mẹ ly hôn có nên báo giáo viên chủ nhiệm không?

Nên báo một câu ngắn về điều cô cần biết: con ở với ai, ai đón con, liên lạc với ai khi cần. Không cần kể lý do hay chi tiết chuyện người lớn. Nếu có giới hạn về việc ai được đón con, nói rõ với cô và nhà trường.

Kể chuyện nhà với cô có làm cô nhìn con khác đi không?

Thường cô sẽ nhìn con kiên nhẫn hơn, vì hiểu lý do con lơ đãng hay hay quên. Chỉ kể điều liên quan tới việc học và tinh thần của con thì không có gì khiến cô đánh giá con thấp đi. Chuyện riêng sâu hơn thì không cần kể.

Con không muốn bố mẹ báo cô thì có nên vẫn báo không?

Hỏi con lý do và thử thoả thuận: chỉ nói một câu chung, con được đọc tin trước khi gửi. Với chuyện có thể ảnh hưởng an toàn hay sức khoẻ của con, cha mẹ vẫn nên báo, và giải thích cho con vì sao cần như vậy.

Có nên xin cô bớt bài tập cho con trong thời gian nhà có chuyện?

Có thể hỏi cô nhẹ nhàng nếu con thật sự quá tải, ví dụ trong tuần có tang lễ. Nhưng thường tốt hơn là giữ nhịp học trên lớp, giảm bớt việc phụ ở nhà. Nếp học quen thuộc giúp con thấy có một thứ vẫn bình thường.

Ông bà trông cháu khi bố mẹ đi làm xa thì cần báo cô những gì?

Báo cô ai là người đón con, số liên lạc của ông bà, và bố mẹ vẫn là người cô có thể nhắn khi cần trao đổi về việc học. Nhờ cô gửi thông báo cho cả bố mẹ và ông bà để không ai bỏ lỡ việc của con.

Con mất người thân thì bao lâu nên cho con đi học lại?

Theo quy định nghỉ của nhà trường, hỏi cô chủ nhiệm. Nhiều trẻ thấy dễ chịu khi trở lại nếp đi học sau vài ngày. Báo cô trước hôm con đi học lại để cô chuẩn bị và giúp con không bị hỏi han quá nhiều.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138