DayThat.comDạy Thật
Đọc nhận xét, học bạ và bài kiểm tra của con

Học bạ THCS ghi gì: đọc điểm số và lời nhận xét của con từ lớp 6

Lên lớp 6, học bạ có điểm số trở lại bên cạnh nhận xét: đọc từng phần thế nào, môn nào chấm điểm, môn nào chỉ ghi Đạt, và nói gì với con tuổi mới lớn.

A teenage boy in a burgundy hoodie sits sideways on a living room sofa next to his mother, both looking at a closed folder on a low wooden table, wide shot, late afternoon

Học bạ THCS ghi kết quả từng môn trong cả năm, trong đó phần lớn môn có điểm số theo thang 10 kèm nhận xét, một số môn chỉ ghi mức đạt hay chưa đạt; bên cạnh là mức đánh giá kết quả học tập và rèn luyện của cả năm, cùng lời nhận xét của giáo viên chủ nhiệm. Cách đọc có ích là nhìn xu hướng từng môn qua các kỳ và đọc kỹ lời nhận xét, hơn là chỉ nhìn mức xếp chung. Môn nào chấm điểm, môn nào nhận xét, cách tính theo quy định đánh giá hiện hành và có thể điều chỉnh, nên phần nào chưa rõ thì hỏi giáo viên chủ nhiệm.

Nhiều cha mẹ đã quen đọc học bạ tiểu học toàn chữ, lên lớp 6 bỗng thấy cả cột số, rồi vô thức quay về cách đọc của thời mình: so điểm, tìm môn thấp nhất. Tình huống trong bài: bé K lớp 7, cuối năm mang học bạ về, mẹ đọc trên sofa phòng khách trong lúc con ngồi đầu kia ghế, tai đeo tai nghe nhưng mắt liếc sang. Con tuổi này để ý từng nét mặt của cha mẹ hơn cha mẹ tưởng.

Học bạ cấp 2 khác học bạ tiểu học ở đâu

Ở tiểu học, các môn được đánh giá bằng mức hoàn thành và nhận xét; lên THCS, đa số môn quay lại điểm số. Mỗi môn có các bài kiểm tra thường xuyên trong kỳ, bài giữa kỳ và cuối kỳ, gộp lại thành điểm trung bình môn của kỳ và của năm. Một số môn như Giáo dục thể chất, Nghệ thuật, Hoạt động trải nghiệm hướng nghiệp, nội dung giáo dục địa phương thường được đánh giá bằng nhận xét, ghi mức Đạt hoặc Chưa đạt. Danh sách cụ thể và cách tính thì cha mẹ nên hỏi giáo viên chủ nhiệm, vì quy định có thể thay đổi.

Thứ hai là mức đánh giá chung cuối năm: kết quả học tập và kết quả rèn luyện, mỗi phần có vài mức như Tốt, Khá, Đạt, Chưa đạt. Hai phần này được xét riêng, nên một bạn có thể học tập ở mức Khá mà rèn luyện ở mức Tốt, hoặc ngược lại.

Thứ ba, ở THCS mỗi môn một thầy cô dạy, giáo viên chủ nhiệm là người tổng hợp. Lời nhận xét chung cuối học bạ vì thế thường ngắn hơn và tổng quát hơn so với tiểu học, nơi một cô ở với con gần như cả ngày. Muốn biết chi tiết từng môn, cha mẹ phải đọc cột nhận xét của giáo viên bộ môn, chỗ mà nhiều người lật qua rất nhanh.

Đọc học bạ cấp 2 theo bốn lượt

Mẹ bé K không đọc từ trên xuống dưới. Mẹ chia ra bốn lượt, mỗi lượt chỉ tìm một thứ, ghi ra một mảnh giấy nhỏ để lát nữa nói chuyện với con. Cả bốn lượt mất chừng hai mươi phút.

  1. Lượt một, nhìn ngang từng môn: điểm kỳ một và kỳ hai lên hay xuống, chênh nhiều hay ít. Một môn tụt từ kỳ một sang kỳ hai đáng chú ý hơn một môn thấp đều cả năm, vì nó cho biết có chuyện gì đó xảy ra trong học kỳ hai.
  2. Lượt hai, đọc cột nhận xét của từng giáo viên bộ môn, gạch chân động từ: "tích cực phát biểu", "cần chủ động hỏi", "làm bài thực hành tốt". Đó là lời nói về cách con học, đáng giá hơn con số.
  3. Lượt ba, xem các môn ghi Đạt hoặc Chưa đạt. Môn Chưa đạt, dù là thể chất hay nghệ thuật, cũng nên hỏi rõ vì sao, có thể chỉ là con thiếu một bài nộp.
  4. Lượt bốn, đọc lời nhận xét của giáo viên chủ nhiệm và mức rèn luyện. Chỗ này nói về con như một người trong tập thể lớp: đi học đều không, hoà đồng không, nhận việc lớp không.
  5. Cuối cùng, ghi ra giấy đúng ba dòng: một điều con làm tốt rõ ràng, một môn có xu hướng đáng hỏi, một câu nhận xét mẹ chưa hiểu.

Mảnh giấy ba dòng này là thứ cha mẹ mang vào cuộc nói chuyện với con, không phải cả quyển học bạ. Với bé K, ba dòng là: Khoa học tự nhiên tăng đều hai kỳ và cô ghi "làm thí nghiệm cẩn thận"; Tiếng Anh tụt rõ ở kỳ hai; cô chủ nhiệm ghi "cần mạnh dạn hơn khi trình bày trước lớp", mẹ chưa rõ ở đâu.

Những điều không nên suy ra từ cột điểm

Điểm trung bình môn không nói con thông minh hay không. Nó tổng hợp nhiều bài kiểm tra, mỗi bài một dạng, một ngày, một tâm trạng. Môn thấp có thể do con hổng một chương từ đầu năm và kéo theo cả năm, không phải do con kém môn đó.

Mức xếp chung không phải nhãn dán cho con. Một năm ở mức Khá không có nghĩa con là học sinh khá mãi. Ở tuổi 12, 13, con đổi rất nhanh, có khi chỉ sau một mùa hè.

Đừng cộng điểm các môn rồi so với năm ngoái. Lớp 6 và lớp 7 khác chương trình, khác thầy cô, khác độ khó. Phép so có ích là từng môn qua hai kỳ trong cùng một năm.

Đừng đặt học bạ của con cạnh học bạ anh chị em hay bạn cùng lớp. Ở tuổi này, bị so sánh làm con đóng cửa nhanh hơn mọi lời trách. Con có thể không nói gì, nhưng từ đó không đưa sổ cho cha mẹ xem nữa.

Môn chỉ ghi Đạt không phải môn phụ. Thể chất, nghệ thuật, trải nghiệm là chỗ nhiều đứa trẻ cấp 2 thấy mình có giá trị. Hỏi han môn đó cũng nghiêm túc như hỏi môn Toán sẽ giúp con thấy cha mẹ nhìn con trọn vẹn.

Nói chuyện với con tuổi mới lớn sau khi đọc

Con lớp 7 không cần một buổi họp gia đình. Mẹ bé K đợi lúc hai mẹ con cùng ngồi sofa xem một chương trình, tắt tiếng lúc quảng cáo rồi hỏi nhẹ: "Mẹ đọc học bạ rồi. Môn Khoa học tự nhiên cô khen con làm thí nghiệm cẩn thận, con thích phần nào nhất?" Bắt đầu bằng điều con làm tốt, và bằng một câu hỏi thật chứ không phải lời khen chung chung.

Sau đó mới hỏi môn đáng chú ý, bằng giọng tò mò: "Tiếng Anh kỳ hai thấp hơn kỳ một khá nhiều. Con thấy hồi đó có chuyện gì không, bài khó lên hay con bận việc khác?" Để con trả lời trước. Bé K kể kỳ hai đổi thầy, con chưa quen giọng đọc, nghe bài không kịp nên ngại hỏi. Thông tin này không học bạ nào ghi.

Câu cuối là về lời nhận xét chưa hiểu: "Cô chủ nhiệm ghi con cần mạnh dạn khi trình bày trước lớp. Con thấy cô nói đúng không?" Con tuổi này có thể phản ứng "Cô ghi thế cho bạn nào cũng vậy". Không cần tranh luận. Bố mẹ chỉ cần nói "Ừ, mẹ hỏi để biết thôi" và để đó. Thường vài hôm sau con sẽ tự nhắc lại chuyện đó lúc ngồi trên xe.

Nếu con không muốn nói, đeo tai nghe trở lại, cứ để con yên. Có thể nhắn tin cho con, con tuổi này đôi khi dễ trả lời trên tin nhắn hơn mặt đối mặt. Một tin nhắn mẫu từ bố, người không có mặt lúc đọc học bạ: "Bố nghe mẹ kể môn Khoa học tự nhiên cô khen con. Hôm nào rảnh con chỉ bố cái thí nghiệm con thích nhất nhé." Tin nhắn không nhắc tới môn thấp, chỉ mở một cánh cửa. Điều cần tránh là cả bố lẫn mẹ lần lượt hỏi cùng một chuyện trong một tối, con sẽ thấy mình bị vây và lần sau giấu học bạ đi.

Việc nên làm trong mùa hè sau khi đọc học bạ

Hè là lúc dễ phản ứng quá tay: đăng ký kín lịch cho môn thấp. Ít mà đúng chỗ thường có ích hơn.

  • Một môn tụt điểm rõ: tìm nguyên nhân trước khi tìm lớp. Với bé K, nguyên nhân là nghe chưa quen, nên việc phù hợp là mỗi ngày nghe một đoạn ngắn rồi kể lại, không phải học ngữ pháp thêm.
  • Một môn con làm tốt: cho con thêm cơ hội làm nó, như một dự án nhỏ tự chọn trong hè, để con giữ được cảm giác mình giỏi một việc.
  • Lời nhận xét về tính cách: chọn một tình huống ở nhà để con tập, như để con gọi điện đặt bàn cho gia đình hoặc kể lại một chuyến đi cho ông bà nghe.
  • Môn Chưa đạt, nếu có: hỏi giáo viên chủ nhiệm từ đầu hè xem cần làm gì, có phải nộp lại bài hay kiểm tra lại không, theo quy định hiện hành của nhà trường.
  • Không cần mua sách luyện cho mọi môn, không cần đặt chỉ tiêu điểm cho năm sau. Con số chỉ tiêu dễ thành áp lực mà không chỉ cho con phải làm gì mỗi ngày.

Tự kiểm sau một học kỳ và khi nào gặp giáo viên

Giữa học kỳ một năm sau, khi có sổ liên lạc điện tử hoặc phiếu báo kết quả giữa kỳ, mở lại mảnh giấy ba dòng của mùa hè. Xem môn từng tụt điểm đã ổn chưa, nhưng quan trọng hơn là xem con có tự kể về môn đó không. Bé K bắt đầu kể chuyện thầy mới dạy hay, kể một từ mới con thích, nghĩa là con đã gỡ được nút. Điểm có thể lên chậm hơn sự thay đổi ấy vài tuần.

Nên chủ động gặp hoặc nhắn giáo viên chủ nhiệm khi một môn tụt sâu hai kỳ liên tiếp mà con không giải thích được, khi mức rèn luyện thấp mà cha mẹ không biết lý do, hoặc khi lời nhận xét có chữ cha mẹ không hiểu. Câu mẫu: "Em chào cô, em là mẹ bé K lớp 7. Em đọc học bạ thấy cô nhận xét con cần mạnh dạn hơn khi trình bày, cô cho em hỏi ở lớp con hay ngại trong tình huống nào để ở nhà em tập cùng con ạ?"

Nếu đi kèm với kết quả đi xuống là việc con thu mình, mất ngủ, không muốn tới trường kéo dài vài tuần, hãy nói với giáo viên chủ nhiệm và cân nhắc gặp bác sĩ nhi hoặc chuyên gia tâm lý. Ở tuổi dậy thì, một con số thấp đôi khi chỉ là phần nổi của chuyện khác, và chuyện đó cần người có chuyên môn hơn là thêm giờ học.

Câu hỏi thường gặp

Học bạ THCS có điểm trung bình các môn không?

Mỗi môn chấm bằng điểm số có điểm trung bình môn theo kỳ và cả năm. Một số môn được đánh giá bằng nhận xét chỉ ghi Đạt hoặc Chưa đạt. Cách tính và môn nào thuộc loại nào theo quy định đánh giá hiện hành, nên hỏi giáo viên chủ nhiệm.

Kết quả học tập và kết quả rèn luyện khác nhau thế nào?

Kết quả học tập tổng hợp từ các môn học, còn rèn luyện nói về ý thức, thái độ, việc chấp hành nội quy và tham gia hoạt động của con. Hai phần được xét riêng nên có thể ở hai mức khác nhau, và cả hai đều đáng đọc.

Nên đọc phần nào trong học bạ cấp 2 trước?

Nên nhìn xu hướng từng môn qua hai kỳ trước, rồi đọc cột nhận xét của giáo viên bộ môn, sau đó tới các môn ghi mức đạt và lời nhận xét của giáo viên chủ nhiệm. Ghi lại ba ý ngắn để nói chuyện với con.

Con cấp 2 không muốn nói chuyện về học bạ thì làm sao?

Đừng ép ngay. Chọn lúc thoải mái, bắt đầu bằng một điều con làm tốt và một câu hỏi thật. Nếu con vẫn né, để vài hôm rồi hỏi lại, hoặc nhắn tin, vì con tuổi này đôi khi dễ trả lời qua tin nhắn hơn.

Một môn bị tụt điểm có nên cho con đi học thêm ngay không?

Nên tìm nguyên nhân trước. Điểm tụt có thể vì đổi thầy cô, vì hổng một chương, vì con bận việc khác hay vì con ngại hỏi. Mỗi nguyên nhân cần cách giúp khác nhau, và nhiều cách làm được ngay ở nhà.

Môn ghi Chưa đạt trong học bạ thì phải làm gì?

Hỏi giáo viên chủ nhiệm càng sớm càng tốt để biết lý do và việc cần làm, như nộp bổ sung bài hay kiểm tra lại, theo quy định hiện hành của nhà trường. Đừng coi đó là môn phụ, con cũng cần được hỏi han như các môn khác.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138