DayThat.comDạy Thật
Đọc nhận xét, học bạ và bài kiểm tra của con

Xem lại bài kiểm tra của con: đọc từng câu sai để biết con hiểu tới đâu

Bài kiểm tra mang về nhà có giá trị ở các câu sai chứ không ở con số: cách chia lỗi thành ba loại, câu hỏi mẫu để con tự giảng lại và việc làm trong tuần.

Close-up of a father's hands in a heather grey sweater pointing at a blank worksheet on a dining table under a warm pendant lamp, a boy of eleven leaning in, evening

Xem lại bài kiểm tra của con nên bắt đầu từ các câu sai chứ không từ con số ở đầu tờ giấy: chia mỗi câu sai vào một trong ba loại (chưa hiểu bài, hiểu nhưng làm ẩu, hiểu nhưng đọc đề lệch), rồi để con tự giảng lại một câu cho cha mẹ nghe; chỉ loại "chưa hiểu" mới cần học lại, hai loại kia sửa bằng thói quen. Hai bài cùng một con số có khi kể hai chuyện khác hẳn nhau. Một bài sai ba câu vì chép nhầm số, một bài sai ba câu vì chưa hiểu phân số, và việc cần làm ở nhà cũng khác hẳn.

Ví dụ đi suốt bài: bé H lớp 5 mang bài kiểm tra Toán giữa kỳ về, góc tờ giấy có dòng phê "Chưa cẩn thận". Bố ngồi với con ở bàn ăn sau bữa tối, đèn thả còn sáng, mẹ rửa bát phía sau. Bé H đặt tờ giấy xuống rồi nói ngay: "Con biết làm hết, tại con ẩu thôi." Câu đó có khi đúng, có khi không. Phần dưới là cách tìm ra, từng bước.

Vì sao con số ở đầu bài nói ít hơn cha mẹ nghĩ

Con số trên bài kiểm tra là tổng của nhiều thứ trộn vào nhau: con hiểu bài tới đâu, hôm đó con có tỉnh táo không, đề có dạng con chưa gặp không, con có đủ thời gian không. Nhìn mỗi con số thì không tách được những thứ đó ra. Cha mẹ hay phản ứng với con số, khen khi cao, lo khi thấp, trong khi thông tin có ích nằm ở chỗ con sai và cách con sai.

Ở tiểu học, bài kiểm tra định kỳ thường có điểm kèm lời nhận xét ngắn; ở THCS điểm số đi cùng nhận xét trong sổ và học bạ. Quy định chấm và tính điểm theo quy định đánh giá hiện hành, chỗ nào không rõ thì hỏi giáo viên chủ nhiệm. Bài này không bàn chuyện điểm cao thấp, chỉ bàn cách đọc tờ bài như một tấm bản đồ: chỗ nào con đi vững, chỗ nào con lạc đường.

Có một chi tiết ai từng ngồi chữa bài với con đều gặp: con nhìn câu sai là nhận ngay "à con biết rồi", rồi làm lại đúng trong mười giây. Cái "biết rồi" đó thật, nhưng chỉ biết khi có người chỉ chỗ sai. Câu hỏi cần trả lời là: nếu không ai chỉ, lần sau con có tự thấy không. Vì thế phần quan trọng nhất của buổi xem bài là con tự tìm ra, chứ không phải bố mẹ khoanh đỏ.

Ba loại lỗi sai và cách nhận ra từng loại

Bố bé H lấy một tờ giấy nháp, kẻ ba cột, rồi cùng con xếp từng câu sai vào một cột. Bảng dưới là dấu hiệu để xếp cho đúng. Một câu đôi khi dính hai loại; cứ chọn loại nặng hơn.

Loại lỗiDấu hiệu trên tờ bàiKiểm bằng cách hỏi
Chưa hiểu bàiCách làm sai từ bước đầu, hoặc bỏ trống; làm lại vẫn saiĐưa một câu cùng dạng, số khác, xem con có làm được không
Hiểu nhưng làm ẩuCách làm đúng, sai ở chép số, tính nhầm, quên đơn vị, thiếu dấuHỏi con tự rà lại câu đó, con thường thấy lỗi trong một phút
Hiểu nhưng đọc đề lệchBài làm đúng cho một câu hỏi khác với câu được hỏiNhờ con đọc to đề rồi nói đề hỏi gì bằng lời mình
Hết giờCác câu cuối trống hoặc làm dở, các câu đầu viết rất kỹHỏi con làm câu nào trước, câu nào mất nhiều thời gian nhất

Với bài của bé H, kết quả xếp cột là: hai câu ẩu (chép nhầm 48 thành 84, quên đổi đơn vị), một câu đọc đề lệch, và một câu so sánh phân số làm sai cách. Câu cuối nằm trong cột "chưa hiểu", dù con khẳng định là ẩu. Thử thêm hai câu so sánh phân số khác mẫu số, con vẫn so tử số với nhau. Vậy dòng "chưa cẩn thận" của cô đúng với ba câu, còn một câu cần học lại thật.

Buổi xem bài hai mươi phút, làm theo thứ tự

Nên xem bài trong vòng một hai ngày sau khi con mang về, khi con còn nhớ lúc làm bài. Chọn buổi tối không vội, sau bữa ăn, ngồi cạnh nhau chứ không ngồi đối diện như phỏng vấn. Chuẩn bị một tờ giấy nháp và cây bút chì, cất bút đỏ đi.

  1. Để con kể trước, không hỏi điểm: "Hôm làm bài này con thấy câu nào dễ, câu nào khó nhất?" Câu con nói khó thường là chỗ cần xem kỹ, kể cả khi con làm đúng.
  2. Khen một câu cụ thể con làm tốt, kể cả câu nhỏ: "Bài đặt tính này con viết thẳng cột, nhìn rất dễ kiểm."
  3. Cùng con xếp từng câu sai vào ba cột trên giấy nháp. Bố mẹ hỏi, con tự quyết xếp vào đâu: "Câu này con nghĩ là do chưa hiểu hay do làm vội?"
  4. Với câu con nói là ẩu, cho con tự rà lại không gợi ý. Con tìm ra lỗi trong một phút thì đúng là ẩu; tìm mãi không thấy thì chuyển sang cột chưa hiểu.
  5. Chọn đúng một câu trong cột "chưa hiểu", nhờ con giảng lại: "Con giảng câu này cho bố như giảng cho em con xem, bố là học sinh nhé." Chỗ con ngập ngừng chính là chỗ hổng.
  6. Chốt một việc cho tuần này, chỉ một: "Tuần này mỗi tối mình làm hai câu so sánh phân số, năm phút thôi." Cất tờ bài vào bìa, không nhắc lại con số.

Nếu con không muốn mở bài ra, hoặc cầm tờ giấy là mắt đỏ, đừng làm ngay. Bố bé H chỉ cần nói "Để bố cất vào bìa, khi nào con muốn thì mình xem, bố không vội", rồi hôm sau rủ con xem lúc con đang vui. Buổi xem bài chỉ có ích khi con không phải lo giữ thể diện.

Lời phê "chưa cẩn thận" nên hiểu thế nào

Đó thường là nhận xét về cách làm, không phải về tính nết. Cô thấy con có cách làm đúng nhưng mất điểm ở chỗ chép, tính, trình bày. Cô đang ghi nhận con hiểu bài, chỉ nhắc con giữ chắc hơn. Đọc theo hướng đó, câu phê này thật ra có một nửa là tin tốt.

Ẩu có nhiều kiểu, mỗi kiểu một cách sửa. Chép nhầm số từ đề sang bài sửa bằng thói quen chỉ tay vào từng số khi chép; quên đơn vị sửa bằng việc khoanh đơn vị trong đề trước khi làm; tính nhầm sửa bằng một phép thử ngược ở cuối. Đừng gộp tất cả thành lời dặn "cẩn thận vào".

Đừng để "ẩu" thành chỗ trốn. Như bé H, trẻ lớp 4, lớp 5 hay gọi mọi lỗi là ẩu vì nghe nhẹ hơn chưa hiểu. Cha mẹ không cần tranh cãi, chỉ cần đưa một câu cùng dạng và để kết quả tự nói.

Ẩu kéo dài nhiều tháng đáng hỏi thêm. Nếu con sai chép số, bỏ sót dòng, đảo chữ lặp đi lặp lại ở mọi môn dù đã tập kỹ, nên nói với giáo viên chủ nhiệm để xem ở lớp có giống không. Khi cả hai bên đều thấy, gia đình có thể đưa con khám ở bác sĩ nhi để loại trừ chuyện mắt hoặc khả năng tập trung, thay vì tự kết luận.

Sai hay gặp khi xem bài kiểm tra và cách thử thay

Phần lớn những phản ứng bên trái xuất phát từ việc cha mẹ lo. Nhưng con chỉ nhớ được cảm giác của buổi tối hôm đó, không nhớ lời giảng.

Hay làmVì sao phản tác dụngThử làm
Hỏi "được mấy điểm?" ngay khi con vềCon học được rằng điều bố mẹ quan tâm là con sốHỏi câu nào khó, câu nào con thích
Khoanh đỏ mọi câu sai rồi giảng một lượtCon nghe thụ động, không tự tìm ra lỗiĐể con tự xếp lỗi, tự rà
Bắt làm lại cả bàiMệt, dễ thành lần sai thứ haiLàm lại một hai câu trong cột chưa hiểu
Hỏi điểm của bạn cùng bànCon thấy mình bị đặt lên bàn cânChỉ nhìn bài của con với chính con
Mua ngay sách luyện cùng dạngThêm bài khi chưa biết con hổng chỗ nàoNăm phút mỗi tối cho đúng chỗ hổng
Ký vào bài mà không đọcBỏ lỡ thông tin quý nhất của cả thángĐọc xong mới ký, ký kèm một câu khen

Không cần chụp bài gửi cho ông bà, cô dì để "nhờ nhắc con". Bài kiểm tra là chuyện riêng giữa con, cha mẹ và cô. Càng ít người biết con số, con càng dám mang bài về.

Tự kiểm sau ba bốn tuần và khi nào hỏi cô

Sau ba bốn tuần, mở lại tờ giấy nháp ba cột của lần trước. Cho con làm lại đúng câu trong cột "chưa hiểu", không báo trước. Làm được và giảng lại được là dấu hiệu đi đúng. Dấu hiệu tốt khác: bài kiểm tra kế tiếp vẫn có lỗi, nhưng lỗi chuyển sang loại khác; con tự nói "câu này con đọc đề vội" mà không cần ai hỏi; con chủ động đưa bài cho bố mẹ xem ngay hôm mang về. Một dấu hiệu nhỏ mà quý: lúc làm bài ở nhà, con bắt đầu tự chỉ tay vào từng số khi chép đề, hoặc tự khoanh đơn vị trước khi tính. Đó là lúc thói quen đã sang tay con, cha mẹ có thể rút dần khỏi việc nhắc.

Nếu sau một tháng cột "chưa hiểu" vẫn là cùng một dạng bài, ở nhà đã tập đều mà con vẫn không giảng lại được, hãy nhắn cô. Tin nhắn mẫu: "Em chào cô, em là bố bé H lớp 5. Em xem bài kiểm tra Toán thấy con còn vướng phần so sánh phân số khác mẫu số, ở nhà em cho con làm thêm mỗi tối mà con vẫn so tử số. Cô thấy ở lớp con thế nào, và em nên giúp con theo cách nào cho khớp với cách cô dạy ạ?"

Câu hỏi "cho khớp với cách cô dạy" rất đáng hỏi, vì cách giải cha mẹ học ngày xưa có khi khác cách con học bây giờ, và con bị rối khi nghe hai cách. Không cần hỏi cô chuyện điểm, không cần xin cô chấm lại. Một tin nhắn mỗi vài tuần cho một chuyện cụ thể là vừa.

Câu hỏi thường gặp

Làm sao biết con sai vì ẩu hay vì không hiểu?

Cho con tự rà lại câu sai mà không gợi ý. Nếu con tìm ra lỗi trong khoảng một phút thì nhiều khả năng là ẩu. Nếu không thấy, đưa một câu cùng dạng với số khác; con vẫn sai cùng kiểu thì đó là chưa hiểu.

Có nên hỏi con được mấy điểm ngay khi đón con không?

Không nên mở đầu bằng câu đó. Con dễ hiểu rằng điều cha mẹ quan tâm nhất là con số. Hỏi câu nào khó, câu nào con thích, rồi xem bài cùng con vào một buổi tối thong thả sẽ có nhiều thông tin hơn.

Con nói câu nào sai cũng là do ẩu thì xử lý thế nào?

Không cần cãi với con. Đưa một hai câu cùng dạng, số khác, để con tự làm. Nếu con làm đúng thì đúng là ẩu; nếu vẫn sai thì con tự thấy mình cần học lại phần đó mà không ai phải nói nặng.

Có nên bắt con làm lại toàn bộ bài kiểm tra không?

Thường không cần. Làm lại cả bài tốn sức mà ít lợi, vì phần lớn câu con đã làm đúng. Chỉ làm lại những câu thuộc loại chưa hiểu, và nhờ con giảng lại một câu là đủ cho buổi tối hôm đó.

Lời phê chưa cẩn thận có đáng lo không?

Thường không đáng lo. Lời phê này cho biết con hiểu cách làm nhưng mất điểm ở khâu chép, tính hoặc trình bày. Tìm đúng kiểu ẩu của con rồi tập một thói quen nhỏ tương ứng trong vài tuần là có thể thấy thay đổi.

Khi nào nên nhắn giáo viên về bài kiểm tra của con?

Khi cùng một dạng bài con vẫn chưa hiểu sau vài tuần tập ở nhà, hoặc khi cha mẹ không biết giúp theo cách nào cho khớp với cách cô dạy. Tin nhắn nên ngắn, nói rõ con vướng phần nào và ở nhà đang làm gì.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138