DayThat.comDạy Thật
Đọc nhận xét, học bạ và bài kiểm tra của con

Lời phê cần cố gắng trong vở của con: cô muốn nói gì và tối nay làm gì

Cần cố gắng, đọc kỹ đề, trình bày sạch hơn: giải mã những lời phê ngắn trong vở của con, việc làm ngay tối nay và câu nói giúp con không giấu vở lần sau.

Warm pendant lamp glow over a dining table in the evening, a girl around eight in a coral t-shirt shows her mother an open notebook with blank pages

Lời phê "cần cố gắng" trong vở thường là cách cô ghi nhanh rằng bài hôm đó con làm chưa tới yêu cầu, nhưng không nói rõ chỗ nào; cách đọc đúng là lật bài đó ra, cùng con tìm xem chỗ chưa tới là kiến thức, cách đọc đề hay cách trình bày, rồi chỉ sửa đúng một chỗ trong tối nay. Ba chữ này không phải lời chê con, và cũng không phải tín hiệu báo động. Một tuần có hai ba lời phê như vậy ở một đứa trẻ lớp 2, lớp 3 là chuyện thường gặp.

Tình huống trong bài: bé E lớp 3, bữa tối xong, mẹ dọn bàn ăn rồi mở cặp xem vở Toán. Trang hôm qua có dòng mực đỏ "Cần cố gắng hơn". Bé E đang ngồi ngay đó, mắt liếc mẹ, tay xoắn vạt áo. Phần dưới là bảng giải mã các lời phê ngắn hay gặp, những gì làm trong mười lăm phút tối nay, câu nói mẫu và cách tự kiểm sau vài tuần.

Giải mã những lời phê ngắn hay gặp

Giáo viên tiểu học chấm hàng chục quyển vở mỗi ngày nên lời phê thường rất gọn. Bảng dưới là cách hiểu thường gặp của từng câu, và chỗ nên lật lại trong bài để xem cô đang nói tới điều gì. Mỗi cô có thói quen viết riêng, nên chỗ nào không chắc thì hỏi cô sau.

Lời phêThường cô muốn nóiLật lại bài, xem chỗ nào
Cần cố gắng / cần cố gắng hơnBài chưa đạt như cô mong, nhiều khả năng sai vài chỗ hoặc làm thiếuĐếm số câu sai, số câu bỏ trống, xem có giống nhau không
Đọc kỹ đềCon làm đúng cách tính nhưng làm sai cái đề hỏiCâu sai có phải con trả lời câu khác với câu được hỏi
Trình bày sạch đẹp hơnBài khó đọc, tẩy xoá, viết lệch dòngTrang có nhiều vết tẩy, chữ số chồng lên nhau
Chú ý chính tảLỗi viết sai âm, sai dấu lặp lạiLỗi rơi vào cặp âm nào, dấu nào
Làm bài đầy đủCó bài để trống hoặc bỏ dởBỏ ở câu khó hay bỏ ở cuối trang vì hết giờ
Con làm bài tốt / KháBài đạt, cô ghi nhậnNhìn cách con làm để khen đúng việc

Với vở của bé E, mẹ lật lại trang có lời phê và thấy con làm đủ cả năm bài, phép tính đúng hết, nhưng hai bài có lời văn thì con lấy số lớn trừ số bé trong khi đề hỏi tổng. Vậy "cần cố gắng" ở đây thực chất là "đọc kỹ đề". Mất hai phút lật vở là biết, khỏi phải đoán.

Vì sao con hay nhận lời phê này vào giữa học kỳ

Lời phê "cần cố gắng" hay dồn vào khoảng giữa học kỳ, khi bài bắt đầu dài hơn và đòi đọc hiểu nhiều hơn. Ở lớp 3, các bài toán có lời văn hai bước xuất hiện nhiều; con đã quen làm nhanh kiểu một bước nên đọc nửa đề là bắt tay vào tính. Ở môn Tiếng Việt, bài viết đoạn văn dài hơn, con viết được ba câu thì cạn ý.

Một nguyên nhân khác là giờ làm bài. Nhiều bé làm vở bài tập trong giờ ra chơi hoặc lúc ngồi chờ đón cho xong, nên viết vội. Cũng có bé làm ở nhà nhưng vừa làm vừa nghe người lớn nói chuyện, xem tivi, cứ mỗi câu lại ngẩng lên một lần. Con không cố ý làm ẩu, chỉ là chưa ai chỉ cho con thấy làm vội thì mất cái gì.

Phía cha mẹ cũng có phần: nhiều nhà chỉ mở vở khi có tin nhắn của cô, nên lần nào mở vở cũng là lúc có chuyện. Con học được rằng cha mẹ xem vở tức là sắp bị nói, và từ đó bắt đầu che trang có mực đỏ, hoặc nói "hôm nay cô không chấm". Muốn đọc được lời phê thật, trước hết cha mẹ phải là người xem vở cả những hôm không có chuyện gì.

Mười lăm phút tối nay, làm theo thứ tự

Đừng để việc này kéo thành cả buổi tối. Mẹ bé E ngồi cùng con ở bàn ăn, đèn thả còn bật, bát đũa đã dọn, đặt điện thoại úp xuống. Các bước như sau:

  1. Hai phút đầu: khen một điều cụ thể trong vở trước khi nói tới lời phê. "Mẹ thấy năm phép tính này con làm đúng hết, chữ số viết thẳng hàng nữa."
  2. Chỉ vào lời phê và hỏi con trước khi mẹ nói: "Cô phê cần cố gắng ở bài này, con nghĩ cô muốn nói chỗ nào?" Nhiều khi con biết, chỉ chưa ai hỏi.
  3. Nếu con không biết, mẹ chỉ vào câu sai và nhờ con đọc to đề: "Con đọc lại câu hỏi cho mẹ nghe. Đề hỏi tìm cái gì?" Để con tự phát hiện là mình trả lời lệch.
  4. Cho con sửa đúng một câu, viết ra giấy nháp hoặc bên lề nếu cô cho phép, không bắt làm lại cả bài.
  5. Kết thúc bằng một câu chốt nhẹ: "Lần sau gặp bài có chữ hỏi, con gạch chân chữ đó trước rồi mới tính nhé." Không nhắc lại lời phê thêm lần nào nữa trong tối đó.

Nếu con phản ứng, cúi gằm mặt hoặc nói "con không muốn nói chuyện này", đừng ép. Mẹ có thể đóng vở lại: "Được, để mai mình xem cùng. Mẹ không giận đâu." Ngày hôm sau mở lại đúng vào lúc con vui. Ép con nói khi con đang xấu hổ chỉ dạy con cách giấu vở giỏi hơn.

Sai hay gặp của cha mẹ khi thấy mực đỏ

Những phản ứng bên trái rất tự nhiên với người lớn đã đi làm cả ngày. Cột bên phải là cách thử thay, nhẹ hơn và thường đỡ mất thời gian hơn.

Hay làmVì sao phản tác dụngThử làm
Hỏi ngay "sao lại bị phê thế này?"Con nghe ra câu trách, chỉ lo chống chếHỏi con nghĩ cô muốn nói chỗ nào
Bắt làm lại cả trangCon mệt, làm lần hai còn ẩu hơnSửa đúng một câu, hiểu vì sao sai
Giảng giải dài về chuyện chăm chỉCon không nhớ được gì cụ thểMột câu chốt cho lần sau
Mua thêm sách luyện cùng dạngThêm bài khi gốc là đọc đề chưa kỹĐọc đề cùng con ba bốn tối liền
Nhắn cô hỏi vì sao con bị phêCô bận, câu hỏi dễ nghe như thắc mắcTự lật vở trước, chỉ hỏi khi không hiểu
Kể chuyện con bị phê với ông bàCon thấy xấu hổ thêm một lầnGiữ chuyện trong phạm vi mẹ con

Không cần làm gì trong cột "hay làm" để chứng tỏ mình quan tâm. Sự quan tâm con cảm nhận rõ nhất là việc mẹ ngồi cạnh mười lăm phút, giọng bình thường, và hôm sau vẫn hỏi chuyện vui ở lớp như mọi ngày.

Khi con giấu vở, hoặc nói "hôm nay cô không chấm"

Có bé lớp 2 xé hẳn trang có lời phê, có bé lớp 4 dặn bạn ngồi cạnh đừng kể với mẹ. Hành vi này nghe đáng lo, nhưng phần lớn là phản ứng của một đứa trẻ sợ làm cha mẹ buồn hoặc sợ bị mắng, chứ không phải tính gian dối. Cách xử lý là làm cho việc xem vở trở nên bình thường, chứ không phải bắt quả tang.

Mẹ nên nói rõ một lần, lúc cả hai bình tĩnh: "Mẹ xem vở để biết con đang học tới đâu, không phải để tìm chỗ mắng. Có lời phê cũng không sao, mình cùng xem là được." Sau câu đó, cha mẹ phải giữ lời: vài lần đầu con đưa vở có mực đỏ, phản ứng phải nhẹ hơn con tưởng. Con sẽ thử một hai lần trước khi tin.

Với con lớp 4, lớp 5 đã biết tự lo, có thể thoả thuận: "Mỗi tối thứ Năm con chọn hai trang con muốn khoe với bố và một trang con thấy khó." Con được quyền chọn nên ít khi giấu. Nếu chuyện giấu vở kéo dài kèm theo việc con sợ đi học, khó ngủ, ăn ít, hãy nói với giáo viên chủ nhiệm để cùng tìm nguyên nhân.

Tự kiểm sau ba tuần và khi nào nhắn cô

Sau khoảng ba tuần, lật lại vở từ đầu tháng tới giờ. Không đếm số lời phê, vì số đó còn tuỳ bài khó dễ. Hãy xem loại lời phê có đổi không: nếu trước đây là "đọc kỹ đề" mà nay không còn, hoặc chuyển sang lời phê khác, nghĩa là con đã sửa được thói quen kia. Dấu hiệu tốt nữa là con tự gạch chân câu hỏi khi làm bài mà không cần nhắc, hoặc tự đưa vở cho mẹ xem.

Nên nhắn cô khi cùng một lời phê cứ lặp lại dù ở nhà đã cùng con làm nhiều tuần, khi lời phê là câu cha mẹ đọc không hiểu, hoặc khi con nói cô phê mà con không biết vì sao. Tin nhắn mẫu: "Em chào cô, em là mẹ bé E lớp 3. Mấy tuần nay con hay được cô nhắc đọc kỹ đề, ở nhà em đang tập cho con gạch chân câu hỏi. Cô thấy ở lớp con có đỡ hơn không ạ?"

Tin nhắn như vậy cho cô biết cha mẹ đang làm gì ở nhà, và cô có thể gợi ý thêm. Nó không xin cô xem lại điểm, không trách cô phê nặng, nên dễ nhận được câu trả lời. Cũng đừng nhắn quá dày; một tin mỗi vài tuần cho một chuyện là đủ.

Câu hỏi thường gặp

Cô phê cần cố gắng có phải con học kém không?

Không phải. Đây thường là lời nhắc nhanh rằng bài hôm đó chưa đạt như cô mong, có thể do đọc đề vội, làm thiếu hay trình bày chưa rõ. Lật lại bài là thấy chỗ cụ thể, và phần lớn sửa được bằng một thói quen nhỏ.

Có nên xem vở của con mỗi ngày không?

Nên xem đều nhưng nhẹ, vài phút mỗi tối hoặc vài lần trong tuần, kể cả những hôm không có lời phê. Xem vở chỉ khi có chuyện sẽ khiến con nối việc mở vở với việc bị nói, và bắt đầu giấu trang có mực đỏ.

Con không chịu nói vì sao bị phê thì phải làm sao?

Đừng ép ngay lúc đó. Đóng vở lại, nói rằng mẹ không giận và mai cùng xem. Hôm sau mở lại khi con thoải mái, bắt đầu bằng một điều con làm tốt. Con cần vài lần trải nghiệm cha mẹ phản ứng nhẹ mới dám nói thật.

Có nên bắt con làm lại cả bài bị phê?

Thường không cần. Làm lại cả trang khi con đã mệt dễ thành bài thứ hai còn ẩu hơn. Sửa đúng một hai câu sai và hiểu vì sao sai có ích hơn nhiều so với chép lại toàn bộ.

Khi nào nên nhắn hỏi cô về một lời phê?

Khi cùng một lời phê lặp lại nhiều tuần dù ở nhà đã cùng con sửa, khi không hiểu cô muốn nói gì, hoặc khi con không biết vì sao bị phê. Tin nhắn nên ngắn, nói mình đang làm gì ở nhà và hỏi cô thấy ở lớp ra sao.

Con xé trang vở có lời phê thì có phải con nói dối không?

Phần lớn đó là phản ứng sợ cha mẹ buồn hoặc bị mắng, chưa nên coi là tính gian dối. Cách xử lý là làm cho việc xem vở trở nên an toàn, giữ phản ứng nhẹ khi thấy mực đỏ, để con dần tin và tự đưa vở cho cha mẹ xem.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138