Xin gặp giáo viên chủ nhiệm hiệu quả nhất khi bạn hẹn trước qua tin nhắn, nói rõ muốn trao đổi chuyện gì, mang theo vài ghi chép và bài vở cụ thể của con, và dùng mười lăm phút để nghe cô nhiều hơn nói; cuối buổi chốt một hai việc ở nhà và ở lớp, kèm một mốc để nhắn lại cho nhau. Một buổi gặp ngắn mà rõ việc thường gỡ được chuyện mà hàng chục tin nhắn chưa gỡ được.
Nhiều phụ huynh ngại xin gặp cô vì sợ làm phiền, hoặc sợ bị hiểu là đến để phàn nàn. Cũng có người đến mà không chuẩn bị gì, nói một mạch nửa tiếng về chuyện ở nhà rồi về vẫn chưa biết làm gì tiếp. Bài này dành cho lúc bạn đã quyết định cần gặp: hẹn ra sao, đến với gì, nói theo trình tự nào và làm gì sau đó.
Khi nào nên xin gặp thay vì nhắn tin
Nhắn tin hợp với việc ngắn. Có những chuyện cần nhìn thấy nhau và nhìn thấy bài vở của con mới nói rõ được:
- Con học sa sút rõ ở nhiều môn trong vài tuần, mà nhắn hỏi rồi vẫn chưa hiểu vì sao.
- Điều cô kể về con trên lớp khác hẳn điều bạn thấy ở nhà, ví dụ ở nhà con nói nhiều mà ở lớp gần như không mở miệng.
- Con có chuyện với bạn kéo dài, đã báo cô nhưng con vẫn buồn.
- Gia đình có thay đổi lớn mà bạn muốn cô biết để để ý con, như chuyển nhà, có em bé, người thân ốm nặng.
- Bạn muốn hỏi cô về một cách kèm con ở nhà và cần cô chỉ trên vở.
- Cùng một chuyện đã nhắn qua lại hai ba lần mà vẫn chưa rõ.
Nếu chuyện liên quan tới an toàn của con, như bị đánh hay bị đe doạ, đừng chờ hẹn: gọi cho cô hoặc nhà trường ngay trong ngày, nguy hiểm thì gọi 113. Còn những chuyện học hành thông thường, một lịch hẹn trong tuần là đủ, không cần bỏ việc chạy đến trường ngay sáng hôm sau.
Xin hẹn: tin nhắn đầu tiên quyết định nửa buổi gặp
Tin xin hẹn nên cho cô biết ba điều: bạn là ai, muốn nói chuyện gì, và bạn sẵn lòng theo giờ của cô. Làm theo thứ tự:
- Nhắn riêng, trong giờ hành chính hoặc khung giờ cô đã dặn: "Dạ em chào cô, em là bố của bé D lớp 5C. Em muốn xin cô khoảng mười lăm phút để trao đổi về việc học môn Toán của cháu dạo này. Tuần này cô tiện hôm nào, giờ nào em xin đến trường hoặc gọi điện cũng được ạ."
- Nói chủ đề, nhưng không kể hết trong tin. Chỉ cần một dòng như "việc học môn Toán", "cháu dạo này ít nói ở lớp" để cô chuẩn bị, xem lại vở, hỏi thầy cô bộ môn nếu cần.
- Để cô chọn giờ. Thường là sau giờ tan lớp buổi chiều, khi lớp đã vắng. Nếu bạn chỉ rảnh một khung giờ, nói rõ và hỏi cô có tiện không, đừng ấn định.
- Khi cô hẹn, nhắn lại xác nhận ngắn: "Dạ chiều thứ Năm bốn giờ em có mặt ở lớp ạ, em cảm ơn cô." Hôm trước buổi gặp không cần nhắc lại, trừ khi bạn phải đổi lịch.
- Nếu phải huỷ, báo sớm nhất có thể và xin lịch khác. Cô đã ở lại sau giờ để chờ bạn.
Nếu ông bà đi gặp thay, viết sẵn cho ông bà một tờ giấy các ý cần hỏi, và tự nhắn cô trước để cô biết người đến là ai. Ông bà đi một mình mà không có giấy thì dễ về chỉ nhớ được câu cô nói đầu tiên.
Mang theo gì, và chuẩn bị ở nhà thế nào
Ba dòng ghi chép. Trước hôm gặp, ghi ra giấy ba điều bạn thấy cụ thể, có ngày tháng: "Tuần trước, ba tối liền cháu làm bài Toán hơn một tiếng. Cháu tẩy vở nhiều lần ở phần đặt tính chia. Cháu bảo trên lớp cô giảng nhanh, cháu không dám hỏi." Những điều nhìn thấy được thì cô dễ đối chiếu với điều cô thấy trên lớp.
Vở và bài kiểm tra. Mang theo cuốn vở hay hai bài kiểm tra gần nhất có chỗ bạn muốn hỏi. Gập sẵn trang, để không phải lật tìm trong lúc cô đang chờ.
Một câu hỏi chính. Mười lăm phút chỉ đủ cho một chuyện chính. Viết nó ra thành một câu hỏi: "Cô thấy cháu vướng ở đâu trong phần chia, và ở nhà em kèm thế nào để không ngược với cách cô dạy?"
Hỏi con trước. Tối trước buổi gặp, nói với con: "Mai bố gặp cô để hỏi cách giúp con học Toán. Con có muốn bố nói với cô điều gì không?" Con được biết trước thì không lo bị "mách", và đôi khi nhờ bố hỏi đúng chỗ con đang vướng.
Chuẩn bị tâm thế. Bạn đến để cùng cô tìm cách, không phải để nghe khen hay để chứng minh con không có lỗi. Nếu có chuyện bạn chưa vui, tạm gác nó lại trong buổi này; một buổi gặp chỉ nên giải quyết một chuyện.
Chia mười lăm phút thế nào
Thời gian trôi rất nhanh khi ngồi trên chiếc ghế nhỏ của học sinh. Cách chia dưới đây là gợi ý, không phải luật:
| Thời gian | Việc | Câu mẫu |
|---|---|---|
| Hai phút đầu | Chào, cảm ơn cô đã dành giờ, nói lại chủ đề. | "Em cảm ơn cô ở lại. Em muốn hỏi cô về môn Toán của cháu dạo này." |
| Bốn phút | Kể ngắn ba điều bạn thấy ở nhà, chỉ vào vở. | "Ba tối tuần trước cháu làm bài này hơn một tiếng, cháu tẩy ở đây." |
| Năm phút | Hỏi và nghe cô, ghi lại. | "Trên lớp cô thấy cháu thế nào khi gặp bài khó ạ?" |
| Ba phút | Cùng chốt việc ở nhà và ở lớp. | "Vậy ở nhà em cho cháu nói lại cách làm, còn trên lớp cô để ý giúp em khi cháu ngồi im nhé." |
| Một phút cuối | Hẹn mốc nhắn lại, cảm ơn. | "Hai tuần nữa em nhắn cô xem cháu thế nào, cô thấy được không ạ?" |
Nếu cô cần thêm thời gian hoặc chuyện phức tạp hơn bạn nghĩ, xin một buổi khác thay vì kéo dài. Cô còn soạn bài, chấm bài và gia đình riêng. Giữ đúng giờ đã hẹn là cách cho thấy bạn tôn trọng cô, và lần sau xin gặp sẽ dễ hơn.
Trong lúc nói chuyện: nghe nhiều hơn nói
Giáo viên chủ nhiệm thấy con ở những lúc bạn không bao giờ thấy: lúc con đọc bài trước lớp, lúc con làm việc nhóm, lúc con ngồi một mình giờ ra chơi. Điều cô kể có thể làm bạn bất ngờ, kể cả điều không vui. Đừng vội giải thích hay bênh con; ghi lại và hỏi thêm: "Cô thấy chuyện đó thường xảy ra lúc nào ạ?"
Nếu cô nói con thiếu tập trung hay hay nói chuyện, hỏi cụ thể để biết làm gì: "Cô thấy cháu mất tập trung ở tiết nào, đầu giờ hay cuối giờ ạ?" Câu trả lời có khi dẫn tới những việc rất đơn giản như con đói vì ăn sáng vội, hay con ngồi gần cửa sổ. Những chuyện ấy sửa được ngay trong tuần mà không cần thêm lớp học nào.
Tránh mấy câu dễ làm buổi gặp lệch hướng: so con với bạn cùng lớp, kể chuyện học thêm ở chỗ khác "dạy khác cô", hay hỏi con đứng thứ mấy. Nếu bạn thấy mình bắt đầu nói dài về chuyện gia đình, dừng lại, hỏi cô một câu, và để phần còn lại cho tin nhắn sau.
Khi buổi gặp đi theo hướng bạn không ngờ
Có những buổi gặp không êm như đã tính. Bạn đến hỏi về môn Toán, cô lại kể con hay trêu bạn ngồi cạnh. Bạn nghĩ con chỉ chậm, cô lại nói con làm nhanh nhưng ẩu. Lúc ấy phản xạ tự nhiên là giải thích ngay, hay thấy mình bị trách là không biết dạy con. Hít một hơi, ghi lại, và hỏi: "Cô thấy chuyện này bắt đầu từ lúc nào ạ? Ở nhà em chưa thấy, em sẽ để ý thêm."
Nếu bạn không đồng ý với nhận xét của cô, vẫn có cách nói mà không thành tranh cãi: "Ở nhà em thấy cháu hơi khác, cháu làm bài này khá cẩn thận. Có thể ở lớp có điều gì làm cháu vội. Mình cùng xem thêm vài tuần nữa được không cô?" Câu này giữ được ý của bạn, mà vẫn để ngỏ cho cả hai cùng quan sát.
Nếu cảm xúc dâng lên quá, có thể xin dừng: "Em xin phép về suy nghĩ thêm, vài hôm nữa em nhắn cô ạ." Một buổi gặp dừng sớm mà hai bên còn giữ được thiện chí tốt hơn nhiều so với một buổi gặp kéo dài để rồi ai cũng ra về nặng lòng. Về nhà, đừng kể lại cho con những câu làm bạn phật ý; con không cần mang thêm gánh đó.
Sau buổi gặp: kể lại cho con và làm đúng việc đã hẹn
Tối đó kể lại cho con trong vài phút, bắt đầu bằng một điều cô ghi nhận: "Cô bảo con chép bài rất đều, chữ đẹp lên nhiều." Rồi nói việc cả nhà sẽ làm: "Cô với bố thống nhất là mỗi tối con giảng lại cho bố một bài toán con đã làm, chừng năm phút thôi. Còn trên lớp, chỗ nào chưa hiểu con giơ tay hỏi cô, cô bảo cô rất mong con hỏi."
Rồi làm thật, đều mỗi tối, đúng như đã nói với cô. Sau hai tuần nhắn cô một tin ngắn: "Dạ em báo cô, hai tuần nay cháu làm bài Toán nhanh hơn, tối nào cũng giảng lại được một bài. Trên lớp cô thấy cháu có hỏi bài chưa ạ?" Tin nhắn này đóng lại vòng trao đổi, và cho cô thấy buổi gặp có ích.
Nếu sau một tháng chuyện chưa đổi, xin gặp lần nữa với ghi chép mới. Nếu cô gợi ý cho con được đánh giá thêm về khả năng đọc, khả năng tập trung, hãy đưa con gặp bác sĩ nhi hoặc chuyên gia để được xem xét, không tự kết luận. Còn nếu bạn và cô không thống nhất được cách làm, có thể xin gặp ban giám hiệu, vẫn với tâm thế cùng tìm cách cho con.
Câu hỏi thường gặp
Xin gặp giáo viên có làm phiền cô không?
Hẹn trước, nói rõ chủ đề, đến đúng giờ và giữ trong khoảng mười lăm phút thì không phải là làm phiền. Nhiều thầy cô mong phụ huynh chủ động trao đổi khi thấy con có thay đổi. Điều cô ngại là những buổi gặp đột ngột, kéo dài và không rõ việc.
Có nên dẫn con theo khi gặp giáo viên chủ nhiệm không?
Với con tiểu học, thường gặp riêng để người lớn nói chuyện thoải mái. Với con THCS, có thể để con ngồi phần cuối khi chốt việc cần làm, để con thấy mình là một phần của kế hoạch. Hỏi cô trước xem cô muốn thế nào.
Nên gặp ở trường hay gọi điện?
Nếu cần xem vở và bài kiểm tra thì gặp ở trường tốt hơn. Nếu chỉ hỏi một chuyện ngắn và bạn không sắp xếp được giờ, một cuộc gọi hẹn trước cũng được. Để cô chọn cách cô thấy tiện.
Bố mẹ đều bận, ông bà gặp cô thay có được không?
Được, nhưng nên tự nhắn cô trước để cô biết ai sẽ đến, và viết sẵn cho ông bà các ý cần hỏi. Sau buổi gặp, bố mẹ nhắn cô một tin cảm ơn và hỏi lại điều chưa rõ, để cô biết bố mẹ đã nắm chuyện.
Gặp xong mà con không thay đổi thì làm gì?
Kiên trì làm đúng việc đã hẹn ít nhất hai đến bốn tuần, rồi nhắn cô cập nhật. Nếu vẫn chưa thấy chuyển biến, xin gặp lần nữa với ghi chép mới để cùng điều chỉnh. Có những chuyện cần vài vòng như vậy mới rõ.
Có nên mang quà khi đến gặp cô không?
Không cần và không nên mang quà khi đến gặp để trao đổi về việc học của con. Một lời cảm ơn và việc làm đúng điều đã hẹn là đủ. Quà dễ làm cô khó xử và làm buổi gặp mất đi ý nghĩa là cùng lo cho con.