DayThat.comDạy Thật
Bài tập về nhà: giúp tới đâu

Bài tập về nhà quá nhiều: xếp thứ tự, dừng đúng giờ và trao đổi với cô thế nào

Tối nào con cũng làm tới khuya? Phân biệt bài nhiều thật với nhịp làm chậm, xếp thứ tự bài theo hạn nộp, đặt giờ dừng, và nhắn cô bằng con số thay vì lời than.

A grandfather on a countryside house porch watching his grandson in a white shirt with a navy collar sorting notebooks with blank pages into two piles, soft morning light, wide shot

Khi bài tập về nhà quá nhiều, trước hết cần biết nhiều thật hay chậm ở khâu nào bằng cách ghi lại thời gian một tuần. Nếu nhiều thật, cùng con xếp thứ tự theo hạn nộp và mức quan trọng, đặt giờ dừng cố định để con ngủ đủ, và nhắn cô bằng con số cụ thể. Ngủ đủ giấc quan trọng với việc học ngày mai hơn một bài làm xong lúc nửa đêm.

Ví dụ: cậu Q lớp 5 về quê ông bà dịp cuối tuần, mang theo một chồng vở. Sáng Chủ nhật, ông thấy cháu ngồi trên hiên từ bảy giờ, đến trưa vẫn chưa xong, mặt mũi bơ phờ. Bố mẹ kể ở nhà tối nào cháu cũng làm tới mười giờ. Bài viết đi qua cách đo xem bài nhiều thật hay không, cách xếp thứ tự, giờ dừng, câu nhắn cô, những việc không cần làm, và cách nhìn lại sau một tháng.

Nhiều thật, hay nhiều vì cách làm

Cảm giác "bài nhiều quá" có thể đến từ ba nguồn khác nhau. Một là bài thật sự nhiều so với thời gian con có, nhất là những tuần có bài kiểm tra, bài dự án và bài thường ngày chồng lên nhau. Hai là bài không nhiều nhưng con làm chậm vì khởi động lâu, kẹt một câu quá lâu hoặc bị phân tâm. Ba là bài trên lớp cộng với bài của các lớp học thêm, cộng với bài năng khiếu, mỗi nơi giao một ít, cộng lại thành nhiều.

Ba nguồn này cần ba cách xử lý khác nhau. Nếu là nguồn thứ hai, nhắn cô xin bớt bài sẽ không giải quyết được gì. Nếu là nguồn thứ ba, người có thể cắt bớt là chính gia đình, không phải giáo viên trên lớp. Chỉ khi đã loại hai nguồn kia mà bài trên lớp vẫn vượt xa thời gian hợp lý, việc trao đổi với cô mới có ích.

Với cậu Q, khi bố mẹ cùng ông ngồi xem lại, hoá ra bài trên lớp mỗi tối khoảng một tiếng, còn hai lớp học thêm toán và tiếng Anh mỗi lớp giao thêm gần một tiếng nữa. Thêm việc cậu bé hay ngồi chờ bố về hỏi bài khó, mỗi tối thành ba tiếng. Không có ai sai ở đây, chỉ là các phần cộng lại mà chưa ai nhìn cả bức tranh.

Ghi lại một tuần để có con số

Một tuần ghi chép giúp thay câu "con học nhiều quá" bằng con số mà cả nhà, và nếu cần cả giáo viên, cùng nhìn được.

  1. Kẻ một bảng nhỏ trên tờ giấy: ngày, môn, nguồn bài (trên lớp, học thêm, khác), giờ bắt đầu, giờ xong.
  2. Con lớp 4 trở lên tự ghi, con nhỏ hơn thì người lớn ghi. Không ghi để chấm con, chỉ để nhìn.
  3. Ghi thêm một chữ nếu có lúc con dừng lâu: "kẹt", "nghỉ", "chờ".
  4. Cuối tuần, cộng thời gian theo từng nguồn bài. Xem phần nào chiếm nhiều nhất.
  5. Trừ đi thời gian kẹt và chờ, xem thời gian làm thật là bao nhiêu.
  6. So với ước tính của cô nếu cô đã từng nói, hoặc hỏi cô một lần.

Sau một tuần, cả nhà sẽ có câu trả lời rõ hơn hẳn cảm giác. Có nhà phát hiện bài trên lớp không nhiều, chỉ là con khởi động mất bốn mươi phút. Có nhà phát hiện phần học thêm gấp đôi phần trên lớp. Mỗi kết quả dẫn tới một quyết định khác.

Ở quê, ông của cậu Q làm việc ghi chép này theo cách rất riêng: mỗi lần cháu xong một môn, ông bẻ một que tăm đặt lên bậc thềm, ghi giờ bằng phấn lên viên gạch. Đến trưa, hàng que tăm và những con số trên gạch cho thấy rõ môn toán học thêm chiếm gần nửa buổi sáng. Cách nào cũng được, miễn là thay được cảm giác bằng con số mà cả nhà cùng nhìn thấy.

Xếp thứ tự khi bài thật sự nhiều

Khi một tối có nhiều bài hơn thời gian, cùng con chia bài vào bốn nhóm. Trên hiên nhà ông, cậu Q chia chồng vở thành từng xấp theo bảng dưới đây.

NhómVí dụLàm khi nào
Nộp ngày mai, cô sẽ chấmBài toán cô dặn nộp sáng maiLàm trước, khi đầu còn tỉnh
Nộp ngày mai, chỉ cần cóChép lại bài, kẻ vởLàm sau, phần ít cần nghĩ
Nộp sau vài ngàyBài dự án, bài đọc dàiChia mỗi tối một phần nhỏ
Bài thêm, không bắt buộcBài luyện thêm của lớp học thêmLàm nếu còn thời gian, hoặc bỏ

Nhóm cuối là nhóm cha mẹ cần mạnh dạn quyết định thay con. Một đứa trẻ lớp 5 khó tự cho phép mình bỏ bài, vì sợ bị nhắc. Câu nói của người lớn giúp con nhẹ người: "Bài luyện thêm tối nay con không làm, bố sẽ nói với thầy. Con đi ngủ đúng giờ."

Giờ dừng: cái mốc cả nhà phải giữ

Đặt giờ dừng trước, không phải khi con đã mệt. Với tiểu học, giờ dừng nên đủ sớm để con có thời gian thư giãn trước khi ngủ. Ví dụ giả định: dừng lúc tám giờ rưỡi, ngủ lúc chín giờ rưỡi. Giờ cụ thể tuỳ nhà, quan trọng là có và giữ.

Tới giờ dừng là dừng, kể cả còn bài. Đây là phần khó nhất với cha mẹ. Phần bài còn lại để con ghi chú cho cô biết, không cố thêm.

Ghi một dòng thật vào vở. Dưới bài chưa xong, con viết "Con làm tới đây, phần còn lại con chưa kịp", phụ huynh ký bên cạnh. Một dòng thật như vậy cho cô thông tin chính xác.

Không dùng giờ ngủ làm phần thưởng hay hình phạt. Ngủ muộn không được dùng để bắt làm bù, ngủ sớm không được dùng như phần thưởng. Giờ ngủ là cố định.

Ông bà, bố mẹ cùng một mốc. Cuối tuần ở với ông bà cũng giữ giờ dừng như ở nhà, để cháu không phải học lại luật mỗi nơi một kiểu.

Trao đổi với cô bằng con số, không bằng lời than

Nếu sau khi ghi một tuần, bài trên lớp vẫn chiếm nhiều thời gian hơn hẳn mức hợp lý, cha mẹ nên trao đổi với cô chủ nhiệm, nhắn riêng chứ không than trên nhóm lớp. Cô thường không biết từng bài mất bao lâu với từng đứa trẻ, vì mỗi con một nhịp. Một con số cụ thể giúp cô nhìn thấy điều đó mà không thấy bị trách.

Câu nhắn mẫu: "Dạ thưa cô, tuần này nhà em có ghi lại thời gian con làm bài về nhà, phần bài trên lớp mỗi tối con làm khoảng một tiếng bốn mươi phút, không tính lúc nghỉ. Nhà em muốn hỏi cô xem đó là mức cô dự kiến hay con đang làm chậm ở phần nào, để ở nhà em giúp con cho đúng ạ." Câu nhắn không xin bớt bài, không so với lớp khác, chỉ đưa thông tin và hỏi ý cô.

Có khi cô trả lời rằng phần bài đó thật ra chỉ cần làm một nửa, nửa kia là bài tham khảo cho bạn nào muốn làm thêm, điều mà con không ghi rõ. Có khi cô cho biết con đang hổng một phần nên làm lâu, và cô sẽ để ý trên lớp. Dù câu trả lời là gì, gia đình cũng biết thêm được một điều để sắp xếp lại.

Với các lớp học thêm, cách nói cũng tương tự nhưng gia đình có quyền quyết định nhiều hơn. Bố mẹ nói với người dạy, ví dụ: "Dạo này tối con làm bài trên lớp đã khá muộn, nhà em xin thầy cho con làm phần bài thêm vào cuối tuần, hoặc chỉ làm phần thầy thấy quan trọng nhất." Phần lớn người dạy sẵn lòng điều chỉnh khi được nói rõ.

Hay làm và thử làm

Khi thấy con học tới khuya, cha mẹ thường sốt ruột muốn làm gì đó ngay. Một vài việc lại làm tình hình nặng hơn.

Hay làmVì sao không ổnThử làm
Làm hộ cho con kịp đi ngủCô không biết bài đang vượt sức con, lần sau vẫn nhiềuDừng đúng giờ, ghi một dòng thật vào vở
Than trên nhóm lớpCô thấy bị trách công khai, phụ huynh khác tranh cãiNhắn riêng cô, kèm con số
Cho con thức khuya làm cho xongHôm sau mệt, học trên lớp kém đi, tối lại chậmGiữ giờ ngủ cố định
Thêm lớp học thêm để con "theo kịp"Thêm bài, thêm giờ, càng quá tảiXem lại các lớp đang học, bớt trước khi thêm
Để con tự chịu, "học sinh nào cũng thế"Con thấy không ai đứng về phía mìnhCùng con xếp thứ tự, quyết bỏ bài không bắt buộc

Không cần mua thêm sách tham khảo để con làm nhanh hơn, không cần chuyển lớp học thêm sang chỗ khác. Thường thì việc cần làm là bớt chứ không phải thêm.

Sau một tháng, nhìn lại

Sau khoảng bốn tuần với giờ dừng cố định và cách xếp thứ tự, xem lại tờ ghi chép: tổng thời gian mỗi tối có giảm không, giờ ngủ của con có giữ được không, con có tự chia bài vào các nhóm mà không cần nhắc không. Hỏi con "Dạo này tối con thấy đỡ mệt hơn chưa?" và tin câu trả lời của con. Cậu Q sau khi bố mẹ tạm dừng một lớp học thêm và giữ giờ dừng tám giờ rưỡi, đã có lại những buổi tối đọc truyện với ông qua điện thoại.

Nếu dù đã bớt và sắp xếp mà con vẫn mệt mỏi kéo dài, mất ngủ, hay đau đầu, đau bụng trước giờ học, buồn bã, không còn hứng thú với cả những việc con từng thích, nên nói chuyện với giáo viên chủ nhiệm và đưa con gặp bác sĩ nhi hoặc chuyên gia tâm lý. Áp lực học kéo dài có thể ảnh hưởng tới sức khoẻ của trẻ, và có người chuyên môn nhìn giúp là việc nên làm sớm chứ không phải chờ.

Câu hỏi thường gặp

Bài tập về nhà nhiều quá thì cha mẹ có nên làm hộ con không?

Không nên làm hộ, vì cô sẽ không biết bài đang vượt sức con và lần sau vẫn giao như vậy. Đặt giờ dừng, phần còn lại để con ghi một dòng thật trong vở và phụ huynh ký bên cạnh. Sau đó trao đổi riêng với cô bằng con số cụ thể.

Làm sao biết con bị quá tải bài tập hay chỉ làm chậm?

Ghi lại thời gian làm bài trong một tuần, tách theo nguồn bài và trừ thời gian kẹt, chờ, nghỉ. Nếu thời gian làm thật vẫn vượt xa mức hợp lý thì bài nhiều thật. Nếu phần lớn thời gian là khởi động và kẹt thì cần sửa nhịp làm bài.

Nhắn giáo viên về chuyện bài tập nhiều thế nào cho khéo?

Nhắn riêng, không than trên nhóm lớp. Đưa con số thời gian cụ thể và hỏi đó có phải mức cô dự kiến không, để gia đình giúp con cho đúng. Không xin bớt bài, không so sánh với lớp khác.

Con học tới khuya có ảnh hưởng gì không?

Thiếu ngủ thường làm con mệt và khó tập trung trên lớp hôm sau, khiến tối hôm sau lại làm chậm hơn. Giữ giờ ngủ cố định quan trọng hơn làm xong mọi bài. Nếu con mệt mỏi kéo dài, nên hỏi bác sĩ nhi.

Bài của lớp học thêm có bắt buộc làm hết không?

Tuỳ từng nơi, nhưng thường gia đình có thể quyết định. Khi con quá tải, bài thêm không bắt buộc là phần nên bớt trước. Bố mẹ nói trực tiếp với người dạy thêm để con không phải lo bị nhắc.

Có nên cho con nghỉ bớt lớp học thêm khi bài quá nhiều không?

Nên xem lại nếu ghi chép cho thấy phần học thêm chiếm nhiều thời gian và con mệt rõ. Bớt một lớp thử trong một tháng rồi nhìn lại thường an toàn hơn giữ tất cả. Hỏi ý kiến con, vì con biết lớp nào đang thật sự giúp mình.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138