DayThat.comDạy Thật
Học thêm: có cần không và chọn thế nào

Buổi học thử ở lớp học thêm: cha mẹ nên nhìn gì trong chín mươi phút

Buổi học thử là lúc hiếm hoi cha mẹ thấy tận mắt con học ra sao ở lớp thêm. Những điều nên nhìn, câu hỏi cho người dạy, câu hỏi cho con và dấu hiệu nên dừng.

Wide shot of a small tutoring room with a long shared desk, a mother in a powder blue blouse sitting quietly at the back while five children write in notebooks with blank pages

Trong buổi học thử, cha mẹ nên nhìn xem con được tự làm bao nhiêu, người dạy có hỏi riêng từng em và chữa chỗ sai thế nào, lớp có đủ yên để con nghe, và cuối buổi con có kể lại được mình học gì hay không. Những điều đó nói nhiều hơn tờ giới thiệu hay số lượng học sinh của lớp. Một buổi chưa đủ để kết luận mọi thứ, nhưng đủ để thấy lớp có hợp với cách học của con mình hay chưa.

Tình huống giả định: bé D lớp 5, gia đình đang tính cho con học thêm môn toán một buổi mỗi tuần ở một lớp nhóm nhỏ chừng tám em, ngồi quanh một chiếc bàn dài. Người dạy đồng ý cho con học thử một buổi và cho mẹ ngồi cuối phòng. Đây là lúc hiếm có để thấy tận mắt, vì sau buổi đó mọi điều cha mẹ biết về lớp sẽ chỉ qua lời con kể và tờ nhận xét.

Trước buổi thử: hỏi xin ngồi, và nói trước với con

Không phải nơi nào cũng cho phụ huynh ngồi lại, và việc đó dễ hiểu: có người lạ trong phòng, trẻ khác sẽ phân tâm. Khi hỏi, nói rõ mục đích và hứa không làm phiền: "Cô cho phép em ngồi góc cuối nửa buổi đầu được không ạ, em muốn xem cháu làm quen thế nào, em sẽ ngồi im." Nếu người dạy không đồng ý, vẫn có cách khác: đến sớm mười phút trước giờ tan để thấy cách lớp kết thúc, và hỏi chuyện người dạy sau buổi.

Nói trước với con để con không bất ngờ. Con lớp 5 dễ ngại khi mẹ ngồi trong lớp, sợ bạn trêu. Mẹ nói: "Mẹ ngồi cuối lớp một lúc thôi, con cứ học như bình thường, không cần quay lại nhìn mẹ." Hỏi thêm: "Con muốn mẹ ngồi cả buổi hay chỉ lúc đầu?" Tôn trọng câu trả lời của con nếu con muốn mẹ về sớm. Dặn con thêm một câu cho con yên tâm: "Hôm nay con không cần làm đúng hết đâu, con cứ làm như ở lớp mình, bài nào khó thì hỏi cô." Trẻ được dặn trước rằng buổi thử không phải bài kiểm tra thường thả lỏng hơn, và nhờ đó cha mẹ thấy được cách con học thật chứ không phải cách con gồng lên vì có mẹ ngồi sau.

Trước hôm thử, xem lại vở trên lớp của con một lượt và ghi ra một hai chỗ con hay vướng, để khi ngồi trong lớp biết cần để ý phần nào. Mang theo cuốn sổ nhỏ, không mang điện thoại ra ghi chép hay chụp ảnh lớp học. Ảnh có mặt các bạn khác là chuyện riêng của gia đình các bạn đó. Ghi vài dòng ngắn, ghi điều thấy được chứ không ghi cảm nhận chung chung.

Ba kiểu lớp học thêm, mỗi kiểu nhìn một chỗ khác

Lớp đông ở trung tâm, lớp nhóm nhỏ ở nhà người dạy, và kèm riêng tại nhà mình là ba kiểu hay gặp. Không kiểu nào tốt hơn hẳn; mỗi kiểu hợp với một loại nhu cầu, và trong buổi thử, điều đáng nhìn ở mỗi kiểu cũng khác nhau.

Với lớp đông, câu hỏi chính là người dạy có nhìn tới được con mình không. Lớp hai ba chục em thì phần lớn thời gian là giảng chung, hợp với trẻ đã khá vững và cần luyện thêm, ít hợp với trẻ đang hụt một chỗ cụ thể. Trong buổi thử, đếm xem người dạy xem vở con mấy lần, có gọi tên con lần nào không. Với lớp nhóm nhỏ quanh một chiếc bàn dài như lớp bé D định học, câu hỏi là các em có được làm việc riêng, hay cả nhóm cùng chép một bài trên bảng. Nhóm nhỏ mà vẫn học theo kiểu lớp đông thì mất đi cái lợi lớn nhất của nó.

Với kèm riêng tại nhà, câu hỏi là ai cầm bút nhiều hơn, con hay người kèm. Một kèm một dễ trượt sang kiểu người kèm làm mẫu, con chép theo, vì như vậy buổi học trông trôi chảy. Kiểu nào cũng vậy, hỏi thêm cách liên lạc, lịch nghỉ bù, và nhớ rằng buổi thử là lúc con làm quen, không phải lúc con phải thể hiện.

Những điều nên nhìn trong buổi học

Ngồi cuối phòng, không nhìn chằm chằm vào con. Thử để ý vài điều dưới đây, mỗi điều chỉ cần một hai dòng ghi chú.

  • Trong chín mươi phút, con cầm bút làm bài khoảng bao lâu, ngồi nghe giảng khoảng bao lâu. Trẻ tiểu học thường học tốt hơn khi được làm nhiều, nghe ít.
  • Người dạy có đi quanh bàn, cúi xuống xem vở từng em không, hay chỉ đứng đầu bàn giảng và chữa chung.
  • Khi một em sai, người dạy nói gì. Câu kiểu "con đọc lại đề xem" khác hẳn câu kiểu "sai rồi, chép lại theo cô".
  • Có em nào hỏi không, và được trả lời ra sao. Lớp mà trẻ dám hỏi là lớp trẻ không sợ sai.
  • Con mình ngồi chỗ nào, có nhìn được bảng, có bị bạn bên cạnh nói chuyện kéo đi không.
  • Bài giao về nhà bao nhiêu, có gắn với chỗ vừa học không, hay là một tập đề dày.
  • Không khí cuối buổi: các em ra về thong thả hay vội vã, người dạy có dặn riêng em nào không.

Đừng đếm xem lớp làm được bao nhiêu bài khó. Lớp làm nhiều bài khó trong một buổi có khi là lớp người dạy giải mẫu nhiều và trẻ chép theo. Điều cần thấy là con mình có tự nghĩ ra được một bài nào đó trong buổi không.

Đọc những điều thấy được

Sau buổi, mở sổ ra đối chiếu. Bảng dưới gợi cách hiểu một vài cảnh hay gặp. Không có lớp nào đạt mọi dòng; điều cần là cân xem lớp nghiêng về phía nào.

Điều thấy trong buổi thửGợi ý cách hiểu
Người dạy gọi tên từng em, nhớ em nào đang vướng gìNgười dạy theo sát từng trẻ, hợp với lớp nhóm nhỏ
Phần lớn buổi là giảng và chép bảngCon có thể theo được nhưng ít tự nghĩ; hỏi thêm về cách luyện
Em sai được hỏi lại, cho thử lần haiTrẻ được tập tự tìm chỗ sai, rất đáng giữ
Con mình ngồi im cả buổi, không hỏi, không được hỏiCon có thể đang ngại lớp mới, hoặc lớp quá đông để người dạy để ý
Người dạy so sánh các em với nhau, đọc điểm trước lớpKhông khí dễ làm trẻ sợ sai; cân nhắc kỹ
Bài về nhà ngắn, đúng dạng vừa họcHợp với trẻ tiểu học, không lấy hết giờ tự làm bài trên lớp

Một điều đáng để ý riêng là con mình phản ứng thế nào khi bị sai trước mặt bạn. Có trẻ đỏ mặt, cúi xuống tẩy vở ba lần rồi không viết gì nữa. Nếu thấy cảnh đó, hỏi người dạy sau buổi họ thường giúp những em hay ngại như con thế nào.

Sau buổi: hỏi người dạy và hỏi con

Hỏi người dạy về con, không về thành tích lớp. "Cô thấy hôm nay cháu vướng ở chỗ nào ạ?" Người đã quan sát con sẽ nói được một hai điều cụ thể, như cháu tính đúng nhưng đọc đề vội, cháu ngại hỏi.

Hỏi về cách theo dõi. "Bao lâu cô báo lại cho gia đình một lần, và báo qua đâu ạ?" Biết trước cách liên lạc giúp tránh những tin nhắn lúc khuya hoặc những buổi hẹn bất chợt.

Hỏi về chỗ hụt của con. Nếu gia đình cho con học để lấp một mảng cụ thể, nói ra luôn: "Nhà em thấy cháu hay sai bài toán có lời văn, cô có thể để ý phần đó giúp em không ạ?"

Hỏi con trên đường về, khi con đã thả lỏng. "Hôm nay con làm được bài nào mà con thấy vui?" và "Có chỗ nào cô giảng mà con chưa hiểu không?" Câu đầu mở chuyện, câu sau cho biết con có dám nói chỗ chưa hiểu không.

Hỏi ý con trước khi quyết. "Nếu đi học ở đây mỗi tuần một buổi, con thấy thế nào?" Con nói "Cũng được" là bình thường. Con nói sợ, hay im lặng rất lâu, là điều cần hỏi thêm.

Về quy định dạy thêm. Việc dạy thêm, học thêm có quy định riêng và có thể thay đổi theo thời gian. Nếu băn khoăn lớp có đúng quy định không, hỏi nhà trường để biết quy định hiện hành, không cần tự tìm hiểu văn bản.

Khi buổi thử cho thấy chưa hợp, và khi nào nên thử lại

Có lúc buổi thử cho thấy khá rõ là chưa hợp: lớp quá đông để người dạy nhìn tới con, phần lớn thời gian con ngồi chép, hoặc con tỏ ra sợ. Cảm ơn người dạy, báo nhẹ nhàng là gia đình chưa sắp xếp được lịch, không cần nêu lý do khác. Không cần nói với con rằng lớp đó "không tốt"; chỉ cần nói "Bố mẹ nghĩ lớp này chưa hợp với con lúc này".

Có lúc buổi thử chưa nói được gì vì con quá ngại, ngồi im cả buổi. Với trẻ nhút nhát, một buổi đầu im lặng là bình thường. Nếu người dạy có vẻ chu đáo và con không phản đối, có thể thử thêm một hai buổi rồi mới quyết, và hỏi con sau mỗi buổi.

Sau khi đã cho con theo học, bốn tới sáu tuần đầu vẫn là giai đoạn thử. Mở vở trên lớp của con xem chỗ hụt ban đầu có đỡ không. Hỏi con kể lại một bài học ở lớp thêm. Nếu con kể được, làm được bài tương tự ở nhà, lớp đang có ích. Nếu vở trên lớp không đổi gì dù con đi đủ buổi, nói chuyện với người dạy về cách học trước khi đổi lớp khác.

Giữ thói quen nhỏ sau mỗi buổi học thêm: trên đường về hay lúc ăn tối, hỏi con một câu, không quá hai phút, như "Hôm nay có điều gì con mới biết không?" Sau vài tuần, những câu trả lời ngắn đó cho cha mẹ một bức tranh khá rõ về việc con học được gì ở lớp, rõ hơn nhiều so với một bài kiểm tra cuối tháng. Con trả lời đều đều "Không có gì" suốt cả tháng là lúc nên xin gặp người dạy để hỏi cụ thể.

Câu hỏi thường gặp

Có nên xin ngồi lại trong buổi học thử của con?

Nên hỏi, vì đó là lúc hiếm có để thấy tận mắt. Hứa ngồi im ở cuối phòng và chỉ ngồi nửa buổi đầu nếu người dạy thấy phiền. Nếu không được, đến đón sớm và hỏi chuyện người dạy về con sau buổi học.

Lớp học thêm nhóm nhỏ bao nhiêu em là hợp với trẻ tiểu học?

Không có con số cố định, nhưng lớp đủ nhỏ để người dạy xem vở từng em trong buổi là điều quan trọng. Trong buổi thử, để ý xem người dạy có cúi xuống xem bài của con mình ít nhất vài lần không.

Một buổi học thử có đủ để quyết định không?

Đủ để loại những lớp thấy rõ chưa hợp, như con phải chép suốt buổi hay con sợ. Với trẻ nhút nhát, nên thử thêm một hai buổi. Sau khi theo học, bốn tới sáu tuần đầu vẫn là giai đoạn theo dõi.

Con nói thích lớp nhưng mẹ thấy con chỉ ngồi chép thì sao?

Cảm ơn con đã chia sẻ và hỏi con thích điều gì ở lớp, có khi là vì có bạn thân. Sau đó nói chuyện với người dạy về việc mong con được tự làm nhiều hơn. Theo dõi vở trên lớp vài tuần rồi mới quyết.

Có nên hỏi người dạy về kết quả học sinh cũ?

Có thể hỏi, nhưng câu trả lời nói ít về con mình. Câu hỏi hữu ích hơn là người dạy sẽ theo dõi con ra sao, báo lại thế nào, và làm gì khi con không hiểu bài. Những điều đó quyết định buổi học của con.

Bài giao về nhà ở lớp học thêm bao nhiêu là vừa?

Với trẻ tiểu học, bài thêm nên ngắn, đúng dạng vừa học, làm trong khoảng mười lăm tới hai mươi phút. Nếu bài thêm lấy hết giờ làm bài trên lớp, hãy nhắn người dạy xin giảm cho phù hợp với con.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138