DayThat.comDạy Thật
Học thêm: có cần không và chọn thế nào

Học thêm tiếng Anh cho con tiểu học: con cần lớp hay cần được nghe nói mỗi ngày

Con chép từ mới mười lần mà gặp lại vẫn không nói được. Cách nhận ra con học tiếng Anh thật hay đối phó, khi nào lớp thêm có ích, và mười phút mỗi tối ở nhà.

Close-up of small hands on a long shared desk in a tutoring room, a third-grade girl in a peach sweater pointing at colorful picture cards of fruit and animals, bright midday light

Trẻ tiểu học học tiếng Anh thật khi con được nghe nhiều và được nói, dù chỉ vài câu, gần như mỗi ngày; con học đối phó khi chỉ chép từ, thuộc nghĩa để kiểm tra rồi quên. Lớp học thêm tiếng Anh có ích khi ở đó con được nói nhiều hơn ở lớp chính và ở nhà, hoặc khi con hụt rõ một phần bài trên lớp. Nếu lớp thêm cũng chỉ là chép và làm bài viết, thì mười phút nghe nói ở nhà mỗi tối thường giúp con nhiều hơn.

Tình huống giả định: bé N lớp 3, học tiếng Anh ở trường được một năm. Tối thứ Tư, con ngồi chép mỗi từ mới mười lần vào vở, viết rất đều. Mẹ chỉ vào tranh con mèo hỏi tiếng Anh nói sao, con nghĩ một lúc, lật vở tìm. Hỏi thêm câu chào đơn giản, con đọc vèo cả đoạn hội thoại trong sách, nhưng mẹ hỏi riêng một câu trong đó thì con im. Mẹ băn khoăn: có nên cho con đi học thêm tiếng Anh như nhiều bạn trong lớp, và mẹ thì không giỏi tiếng Anh để kèm.

Học thật và học đối phó trông khác nhau thế nào

Với một ngoại ngữ, học thật nghĩa là con dùng được một chút, dù rất ít. Con nghe một câu quen là hiểu, trả lời được một hai từ. Con nhìn thấy quả táo trên bàn và buột miệng gọi tên bằng tiếng Anh. Con hát một bài hát và biết đại ý nó nói gì. Lượng từ có thể không nhiều, nhưng từ nào con có là con dùng được.

Học đối phó thì ngược lại: vở rất đầy, từ nào cũng chép đủ lần, bài kiểm tra từ vựng làm được vì vừa học tối hôm trước. Nhưng một tuần sau gặp lại thì quên, và hỏi bằng miệng là bí. Con đọc thuộc cả đoạn hội thoại như đọc một bài thơ, mà không biết câu nào để hỏi, câu nào để trả lời. Đây không phải lỗi của con. Chép và đọc thuộc là những việc con được giao nhiều nhất, nên con giỏi nhất ở đó.

Lý do chuyện này hay xảy ra là ngoại ngữ cần được nghe và nói rất nhiều lần mới đọng lại, mà một tuần chỉ có vài tiết ở trường. Trong mỗi tiết, mỗi em được nói riêng chừng một hai câu. Phần còn lại của tuần, con không nghe thấy tiếng Anh ở đâu cả. Học thêm hay không, câu hỏi thật là: làm sao để con được nghe và nói thêm vài lần mỗi tuần.

Còn một chi tiết nhỏ ai từng ngồi cạnh con mới để ý: trẻ học đối phó hay đọc to rất nhanh, như sợ bị ngắt giữa chừng, và mắt dán vào vở chứ không nhìn người nghe. Trẻ đang dùng được tiếng Anh thì nói chậm hơn, có lúc ngập ngừng tìm từ, nhưng nhìn vào người đối diện và chờ người ta đáp. Ngập ngừng như vậy không phải dấu hiệu kém, mà là dấu hiệu con đang thật sự nghĩ bằng thứ tiếng mới.

Tối nay thử năm câu, không cần cha mẹ giỏi tiếng Anh

Nhờ con làm thầy. Mẹ nói: "Hôm nay con học mấy từ mới? Con dạy mẹ ba từ đi, mẹ chưa biết." Con dạy được, đọc được, chỉ được đồ vật tương ứng là con đã có từ đó. Con phải lật vở tìm là con mới chép, chưa có.

Chỉ đồ vật thật. Chỉ cái cốc, cái ghế, con mèo hàng xóm: "Cái này tiếng Anh con nói sao?" Từ gắn với đồ vật thật nhớ lâu hơn từ trong vở rất nhiều.

Hỏi một câu riêng trong bài hội thoại. Thay vì bảo con đọc cả đoạn, hỏi: "Trong bài, bạn nhỏ hỏi tên bạn kia thế nào?" Con nói được đúng câu đó là con hiểu chức năng của câu, không chỉ thuộc âm.

Đóng vai một phút. Bố đóng vai người bán hàng, con đóng vai người mua, chỉ dùng mấy câu con đã học. Bố không cần nói đúng; bố hỏi sai thì con sửa cho bố, con càng thích.

Hỏi về cảm giác. "Giờ tiếng Anh ở lớp con thích phần nào nhất? Phần nào con thấy sợ?" Nhiều trẻ sợ bị gọi đứng lên nói trước lớp. Biết điều đó giúp cha mẹ chọn đúng việc cần giúp.

Khi con nói sai. Đừng sửa ngay giữa câu. Nghe hết, khen phần con nói được, rồi nhắc lại câu đúng một lần bằng giọng tự nhiên. Con hay bị sửa liên tục sẽ thôi không muốn nói.

Khi nào lớp học thêm tiếng Anh có ích

Không có câu trả lời chung cho mọi nhà. Bảng dưới gợi cách cân nhắc theo tình hình của con.

Tình hình của conGợi ý
Con hụt rõ phần bài trên lớp, kiểm tra hay sai cùng một dạngKèm ngắn hạn nhắm đúng phần đó, có mục tiêu và ngày xem lại
Con theo được bài trên lớp nhưng không nói được câu nàoTìm chỗ con được nói nhiều, hoặc bắt đầu mười phút nghe nói ở nhà
Con rất thích tiếng Anh, tự hát, tự xem, đòi học thêmLớp thêm có thể là niềm vui của con; giữ lịch thoáng
Con sợ tiếng Anh, khóc hoặc né khi tới giờ họcChưa nên thêm lớp; tìm hiểu con sợ điều gì, nói với cô dạy tiếng Anh
Lịch tuần đã kín, con thiếu ngủMười phút ở nhà tốt hơn thêm một buổi lớp lúc con mệt
Cả nhà không ai nói được tiếng Anh, muốn con có môi trườngMột lớp nhỏ con được nói nhiều có thể hợp; vẫn giữ thói quen nghe ở nhà

Nếu quyết cho con đi, buổi học thử nên nhìn đúng một điều: trong một tiếng rưỡi, con mình được nói bao nhiêu câu. Lớp mà phần lớn thời gian là chép từ, làm bài viết, thì con có thể làm chính những việc đó ở nhà. Lớp có trò chơi, đóng vai, hỏi đáp theo cặp, mỗi em đều phải mở miệng, thường là chỗ con được thêm điều ở nhà không có. Ở trường, tiếng Anh bắt đầu từ lớp nào và học bao nhiêu tiết tuỳ theo chương trình và cách tổ chức của mỗi trường; muốn biết rõ, hỏi nhà trường.

Mười phút mỗi tối ở nhà, khi cha mẹ không giỏi tiếng Anh

Cha mẹ không cần dạy. Việc của cha mẹ là tạo dịp để con nghe và nói. Một lịch đơn giản cho trẻ lớp 3, lớp 4:

  1. Chọn một giờ cố định, như sau bữa tối, trước giờ làm bài trên lớp. Mười phút, đặt đồng hồ.
  2. Năm phút đầu: con nghe lại bài nghe trong sách học trên lớp hoặc một bài hát tiếng Anh cho thiếu nhi mà cô đã cho nghe ở trường. Nghe, không cần nhìn chữ.
  3. Ba phút tiếp: con dạy mẹ hoặc bố ba từ, hoặc một câu trong bài hôm nay. Bố mẹ nhắc lại theo con, sai cũng được.
  4. Hai phút cuối: một trò nhỏ. Con nói tên đồ vật bằng tiếng Anh, bố đi lấy đúng đồ đó. Con đếm bằng tiếng Anh số bước từ bàn ăn tới cửa.
  5. Cuối tuần: con đóng vai một đoạn hội thoại với bố hoặc anh chị, có thể ghi âm lại cho ông bà nghe nếu con thích.

Đừng biến mười phút này thành giờ chép từ thêm. Chép từ con đã làm ở lớp và trong bài về nhà. Ở nhà, phần con thiếu nhất là nghe và nói. Bé N sau ba tuần đã tự chỉ vào chai nước và nói từ tiếng Anh, điều mà ba tháng chép từ mười lần không làm được.

Hay làm và thử làm

Vài việc cha mẹ hay làm với mong muốn tốt nhưng lại làm con ngại tiếng Anh hơn.

Hay làmThử làm
Bắt con chép mỗi từ mười lần mỗi tốiĐể con nói mỗi từ mới trong một câu ngắn với đồ vật thật
Khoe con nói tiếng Anh với họ hàng, bảo con "nói một câu đi"Để con tự chọn lúc muốn nói, không biến tiếng Anh thành tiết mục biểu diễn
Sửa phát âm của con giữa câuNghe hết, khen phần đúng, nhắc lại câu đúng một lần
Hỏi "con được mấy điểm tiếng Anh"Hỏi "hôm nay con học được câu nào hay, dạy mẹ với"
Đăng ký thêm lớp vì sợ con thua bạnXem con thiếu nghe, thiếu nói hay hụt bài, rồi chọn cách giúp đúng chỗ

Cái không cần làm: mua cả bộ sách, thẻ từ, máy học ngoại ngữ rồi để đó. Một bài hát con thích nghe đi nghe lại mỗi tối có ích hơn mười món đồ không ai dùng tới.

Sau một tháng: nhìn gì, và khi nào hỏi cô

Sau bốn tuần nghe nói mười phút mỗi tối, dấu hiệu đi đúng hướng là con tự dùng vài từ tiếng Anh trong lúc chơi, trả lời được những câu hỏi ngắn quen thuộc mà không cần lật vở, và không còn ngại khi bố mẹ hỏi. Bài kiểm tra từ vựng trên lớp có thể chưa đổi, vì đó là phần con vốn đã làm được bằng cách chép.

Nếu đã cho con học thêm, sau một tháng hỏi con: "Ở lớp thêm, con được nói nhiều không? Hôm nay con nói câu gì?" Con kể được vài câu, dạy lại được cho mẹ, là lớp đang giúp. Con chỉ kể "chép từ, làm bài", và về nhà vẫn không nói được câu nào, thì cân nhắc lại.

Nhắn cô dạy tiếng Anh trên lớp khi con có vẻ sợ môn này, hoặc vở cho thấy con hụt một phần mà ở nhà không gỡ được: "Cô ơi, ở nhà cháu nghe nói được vài câu nhưng bài viết hay sai thì của động từ, cô thấy cháu cần luyện thêm phần nào ạ?" Nếu con gặp khó khăn kéo dài với việc đọc chữ ở cả tiếng Việt lẫn tiếng Anh, nói với giáo viên chủ nhiệm và đưa con gặp bác sĩ nhi hoặc chuyên gia đánh giá; đừng tự kết luận.

Câu hỏi thường gặp

Có nên cho con học thêm tiếng Anh từ lớp 1?

Tuỳ con và điều kiện nhà mình. Với trẻ lớp 1, việc quan trọng nhất là quen nếp đi học và đọc viết tiếng Việt. Nếu muốn con làm quen tiếng Anh, nghe bài hát và chơi trò gọi tên đồ vật ở nhà là đủ; chỉ cho đi lớp khi con thích và lịch còn thoáng.

Bố mẹ không biết tiếng Anh có giúp con học được không?

Được. Việc của cha mẹ là tạo dịp cho con nghe và nói: mở bài nghe, nhờ con dạy lại ba từ, đóng vai đơn giản. Bố mẹ nói sai thì con sửa, và con càng thích dạy. Không cần giảng ngữ pháp hay chấm bài.

Con chép từ mới nhiều lần mà vẫn quên thì làm sao?

Chép giúp nhớ mặt chữ nhưng ít giúp con dùng được từ. Thay một phần giờ chép bằng việc nói từ đó trong một câu ngắn với đồ vật thật trong nhà, và ôn lại vào ngày hôm sau, vài ngày sau. Từ được dùng nhiều lần sẽ ở lại lâu hơn.

Lớp tiếng Anh thế nào là hợp với trẻ tiểu học?

Lớp mà mỗi em đều được nói nhiều lần trong buổi, qua trò chơi, đóng vai, hỏi đáp theo cặp. Trong buổi học thử, để ý con mình được nói bao nhiêu câu. Lớp chủ yếu chép và làm bài viết thì con làm được việc đó ở nhà.

Con sợ nói tiếng Anh trước lớp thì cha mẹ làm gì?

Cho con nói ở nhà trước, với người con thấy an toàn, qua trò chơi và đóng vai. Không bắt con nói trước khách. Nếu con sợ tới mức né tránh giờ học, nhắn cô dạy tiếng Anh để cô biết và có cách gọi con nhẹ nhàng hơn.

Bao lâu thì thấy con tiến bộ khi luyện nghe nói ở nhà?

Thường sau ba bốn tuần đã thấy con tự dùng vài từ trong lúc chơi và trả lời được câu hỏi quen thuộc không cần nhìn vở. Đừng đo bằng điểm kiểm tra, vì phần đó thường đổi chậm hơn và đo một kỹ năng khác.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138